Ostatnie interpretacje podatkowe potwierdzają, że reorganizacje przeprowadzane w ramach grup kapitałowych mogą pozostać neutralne na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: „CIT”). Organy podatkowe wskazują, że odpowiednio zaplanowane działania restrukturyzacyjne, służące uproszczeniu struktury grupy czy zwiększeniu efektywności działalności, nie muszą prowadzić do powstania dodatkowych obciążeń podatkowych. Kluczowe znaczenie ma jednak przeprowadzenie reorganizacji na warunkach rynkowych oraz spełnienie ustawowych przesłanek przewidzianych w ustawie o CIT.
Połączenie spółek w ramach jednej grupy
W interpretacji z 31 marca 2026 r. o sygn. 0114-KDIP2-1.4010.60.2026.2.JF Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „KIS”) analizował planowaną reorganizację grupy działającej w branży deweloperskiej. Jedna ze spółek z ograniczoną odpowiedzialnością miała przejąć kilkanaście innych podmiotów, aby uprościć strukturę działalności koncentrując spółki o podobnym profilu biznesowym i w rezultacie usprawnić funkcjonowanie całej grupy.
W ramach połączenia spółka przejmująca planowała wyemitować nowe udziały dla wspólnika spółek przejmowanych. Wystąpiła wątpliwość, czy po stronie spółki przejmującej powstanie przychód podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT.
Dyrektor KIS potwierdził, że podatek nie wystąpi, jeżeli wartość emisyjna nowych udziałów będzie odpowiadała wartości rynkowej przejmowanego majątku. Skoro nie pojawia się żadna nadwyżka wartości, nie powstaje również przychód podatkowy.
To ważne stanowisko dla grup kapitałowych planujących konsolidację działalności, sama reorganizacja, jeśli jest przeprowadzona na warunkach rynkowych, nie musi oznaczać dodatkowego podatku CIT.
Połączenie odwrotne
Podobne podejście fiskus zaprezentował w interpretacji z 15 kwietnia 2026 r. o sygn. 0111-KDIB1-1.4010.64.2026.2.RH dotyczącej tzw. połączenia odwrotnego, czyli sytuacji, w której to spółka zależna przejmowała swoją spółkę dominującą.
W wyniku reorganizacji spółka przejmująca miała nabyć własne udziały znajdujące się w majątku spółki przejmowanej, a następnie wydać je wspólnikowi, bez konieczności podwyższania kapitału zakładowego.
Również w tej sprawie Dyrektor KIS potwierdził, że po stronie spółki przejmującej nie powstanie podatek dochodowy. Stało się tak dlatego, że przejmowany majątek został przejęty według tych samych wartości podatkowych, które wcześniej widniały w księgach spółki przejmowanej, a cały majątek nadal miał być wykorzystywany w działalności prowadzonej w Polsce.
Podział przez wydzielenie Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa („ZCP”)
Neutralne podatkowo może być także wydzielenie ZCP. Potwierdza to interpretacja Dyrektora KIS z 3 kwietnia 2026 r. o sygn. 0111-KDIB1-1.4010.5.2026.2.AND.
Sprawa dotyczyła sytuacji, w której jedna ze spółek miała przejąć część majątku innego podmiotu w ramach podziału przez wydzielenie. Co istotne, zarówno majątek przekazywany do spółki przejmującej, jak i ten pozostający w spółce dzielonej, stanowiły zorganizowane części przedsiębiorstwa, czyli mogły samodzielnie funkcjonować jako odrębne obszary działalności.
Dyrektor KIS potwierdził, że taka reorganizacja nie spowoduje powstania podatku po stronie spółki przejmującej. Organ uznał, że nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, ponieważ wartość udziałów wydanych wspólnikom odpowiadała wartości rynkowej przejmowanego majątku. W praktyce oznacza to, że skoro po stronie spółki przejmującej nie pojawiło się żadne dodatkowe przysporzenie majątkowe, to nie powstał również przychód do opodatkowania.
Podsumowanie
Najnowsze interpretacje Dyrektora KIS pokazują, że organy podatkowe coraz częściej akceptują neutralność podatkową reorganizacji prowadzonych w ramach grup kapitałowych. Dotyczy to zarówno połączeń spółek, połączeń odwrotnych, jak i podziałów przez wydzielenie ZCP. Kluczowe znaczenie ma jednak odpowiednie przygotowanie całego procesu, w szczególności zachowanie warunków rynkowych czy wykazanie biznesowego uzasadnienia reorganizacji. W praktyce potwierdza to, że właściwie zaplanowane restrukturyzacje mogą pozwolić na uproszczenie struktury grupy i zwiększenie efektywności działalności bez powstania dodatkowych obciążeń w CIT.
Bardzo często, zamiast typowych instytucji finansowych to wspólnicy udzielają pożyczek swojej spółce. Z uwagi na brak kosztów typowych dla finansowania bankowego, takich jak opłaty administracyjne czy prowizje, możliwe jest skorzystanie z niższego oprocentowania. Z perspektywy spółki jest to bardzo dogodne, ponieważ oznacza ograniczenie kosztów finansowych oraz większą elastyczność.
Nierzadko zdarza się również, że wspólnikami polskiej spółki są podmioty zagraniczne, czyli nierezydenci. W takiej sytuacji powstaje obowiązek sprawozdawczy wobec Narodowego Banku Polskiego, co wymaga to wypełnienia oraz przekazania właściwego formularza w ustawowym terminie.
Obowiązek ten nie zawsze jest jednak tak oczywisty, jak mogłoby się wydawać zwłaszcza gdy finansowanie ma charakter ciągły i długoterminowy.
Formularze potrzebne do wypełnienia
PZ- KRE
W tym formularzu wykazuje się zobowiązania wobec nierezydentów ujmowane według wartości nominalnej, powstałe z tytułu otrzymanych kredytów i pożyczek, przy czym raportowaniu podlegają wyłącznie kwoty, które były faktycznie wykorzystane.
Należy w nim wskazać także zobowiązania wynikające, między innymi z:
z leasingu finansowego zawartego z podmiotem zagranicznym,
przekroczenia sald na rachunkach bieżących prowadzonych przez instytucje kredytowe i banki zagraniczne.
Formularz obejmuje także sytuację, w której polska firma sprzedała swoją wierzytelność podmiotowi zagranicznemu, ale nadal ponosi ryzyko, że dłużnik jej nie zapłaci. Chodzi o tzw. faktoring lub forfaiting z prawem regresu, czyli taki, w którym w razie braku zapłaty faktor może domagać się zwrotu pieniędzy od sprzedawcy wierzytelności.
PZ-KDH
Jeżeli pożyczki lub kredyty otrzymane od nierezydentów mają charakter długoterminowy, co w praktyce zdarza się najczęściej, konieczne jest dodatkowo wypełnienie formularza PZ-KDH. Formularz ten służy do wykazania przyszłych spłat rat kapitałowych i odsetkowych dotyczących zobowiązań, które wcześniej ujęto w formularzu PZ-KRE.
W formularzu PZ-KDH należy przedstawić harmonogram spłat w podziale na okresy. Dodatkowo należy wskazać zobowiązania, dla których nie ustalono harmonogramu spłat. Formularz ten pozwala zatem na przedstawienie pełnego obrazu przyszłych obciążeń wynikających z długoterminowego zadłużenia zagranicznego.
PZ-UDZ
W formularzu należy wykazać udziały kapitałowe podmiotu sprawozdawczego znajdujące się w posiadaniu nierezydentów, z wyłączeniem akcji. Obejmuje to w szczególności udziały nierezydentów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.
Formularz nie obejmuje natomiast udziałowych papierów wartościowych, w tym akcji. Dane dotyczące akcji wyemitowanych przez podmiot sprawozdawczy, które nie posiadają kodu ISIN i znajdują się w posiadaniu nierezydentów, wykazuje się odrębnie w formularzu PW-PAN.
PZ- IB
Formularz PZ-IB dotyczy udziałów oraz udziałowych papierów wartościowych podmiotu sprawozdawczego, które znajdują się w bezpośrednim posiadaniu nierezydentów należących do grupy podmiotów powiązanych kapitałowo, oznaczonych kodami powiązań IB, PI oraz IG.
W formularzu wykazuje się wszystkie udziały posiadane przez nierezydentów powiązanych kapitałowo, niezależnie od poziomu udziału w prawach głosu, a więc także wtedy, gdy udział ten jest niższy niż 10 procent. Formularz składa się z dwóch części. W pierwszej należy scharakteryzować poszczególnych nierezydentów, natomiast w drugiej wykazać dane dotyczące wartości udziałów oraz transakcji na tych udziałach.
Podsumowanie
W przypadku finansowania spółki przez nierezydentów, w szczególności przez zagranicznych wspólników, powstaje rozbudowany obowiązek sprawozdawczy wobec Narodowego Banku Polskiego. W zależności od charakteru finansowania oraz struktury właścicielskiej konieczne może być złożenie nawet czterech odrębnych formularzy.
Formularz PZ-KRE służy do wykazywania bieżącego zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek oraz innych zobowiązań o charakterze dłużnym wobec nierezydentów. Jeżeli zobowiązania te mają charakter długoterminowy, przy finansowaniu wspólników, dodatkowo powstaje obowiązek złożenia formularza PZ-KDH, w którym raportuje się harmonogram przyszłych spłat kapitału i odsetek.
Niezależnie od zadłużenia dłużnego, obowiązki sprawozdawcze obejmują również strukturę kapitałową. Formularz PZ-UDZ dotyczy udziałów kapitałowych znajdujących się w posiadaniu nierezydentów, natomiast formularz PZ-IB obejmuje udziały i udziałowe papiery wartościowe posiadane przez nierezydentów powiązanych kapitałowo.
W efekcie długoterminowe zobowiązania finansowe wobec zagranicznych wspólników mogą generować szeroki i wieloaspektowy obowiązek raportowy, obejmujący zarówno zadłużenie, jak i strukturę właścicielską spółki.
Wiele firm o obowiązkach sprawozdawczych wobec NBP dowiaduje się dopiero wtedy, gdy dostanie wezwanie do złożenia raportów. Tymczasem próg wejścia w sprawozdawczość potrafi być znacznie niższy, niż mogłoby się wydawać. Często wystarczą z pozoru zwykłe rozliczenia z zagranicą, jak rachunek bankowy poza Polską czy pożyczka od podmiotu z innego kraju. W ten sposób bardzo wiele typowych płatności zagranicznych może podpadać pod obrót dewizowy w rozumieniu przepisów.
Zasady sprawozdawczości NBP obejmują polskie podmioty gospodarcze dokonujące rozliczeń z tzw. nierezydentami, czyli podmiotami mającymi siedzibę lub miejsce zamieszkania poza Polską. Do tej kategorii zaliczają się nie tylko zagraniczne spółki i osoby fizyczne, ale także zagraniczne oddziały i przedstawicielstwa polskich firm, a w określonych przypadkach również instytucje międzynarodowe czy placówki dyplomatyczne. W praktyce oznacza to, że większość relacji gospodarczych „z zagranicą” będzie traktowana jako relacja z nierezydentem.
Sprawozdawczość dotyczy tzw. obrotu dewizowego, czyli wszelkich czynności faktycznych i prawnych związanych z przepływem środków pieniężnych lub wartości pomiędzy Polską a innymi krajami.
Obowiązki sprawozdawcze
Obowiązek raportowania do NBP nie pojawia się automatycznie przy każdej płatności zagranicznej, ale w momencie przekroczenia określonych progów wartości aktywów i pasywów związanych z zagranicą. Kluczowe znaczenie ma przy tym status podmiotu, bo to od niego zależy zarówno wysokość progu, jak i częstotliwość raportowania.
Dla zwykłych firm, czyli spółek, jednoosobowych działalności i innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, obowiązek sprawozdawczy powstaje po przekroczeniu 10 mln zł. Do poziomu 300 mln zł raportowanie odbywa się kwartalnie, natomiast po przekroczeniu tej kwoty konieczne jest składanie raportów miesięcznych. To właśnie ta grupa podmiotów najczęściej wpada w sprawozdawczość NBP nieświadomie, bo próg 10 mln zł w skali roku przy intensywnych rozliczeniach zagranicznych bywa osiągany szybciej, niż się wydaje.
Odrębne progi przewidziano dla osób fizycznych nieprowadzących działalności, gdzie obowiązek pojawia się po przekroczeniu 7 mln zł i ma charakter kwartalny, oraz dla jednostek sektora finansów publicznych, dla których próg wejścia wynosi 26 mln zł (raportowanie kwartalne do 500 mln zł i miesięczne po jego przekroczeniu).
Wypełnianie formularzy
Dane, które przekazuje się do NBP na podstawie rozporządzenia powinny wynikać z ksiąg rachunkowych, ewidencji prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów albo dokumentów źródłowych obrazujących stan faktyczny dla podmiotów prowadzących. Co istotne, brak danej kategorii aktywów, pasywów lub transakcji w danym okresie nie zwalnia z raportowania. W takich przypadkach do NBP składa się formularze zerowe, potwierdzające, że określone pozycje w danym okresie sprawozdawczym nie wystąpiły.
Certyfikat i upoważnienie
Proceduralnie zaczyna się od wysłania do NBP wniosku o uzyskanie certyfikatu. Następnie przekazuje się do NBP informację o ustalonej wielkości aktywów i pasywów związanych z zagranicą (albo relacjami z podmiotami zagranicznymi), tak aby potwierdzić przekroczenie progu sprawozdawczego i właściwy tryb raportowania. Po weryfikacji NBP wydaje upoważnienie, w którym wskazuje się podmiot uprawniony do działania w imieniu sprawozdawcy.
Wysyłanie
Sprawozdania wobec NBP przekazuje się drogą elektroniczną za pośrednictwem udostępnionego portalu sprawozdawczego, z możliwością bieżącej edycji poszczególnych formularzy. NBP aktywuje dla konkretnego podmiotu sprawozdawczego określony zestaw formularzy, których zakres zależy od specyfiki danej jednostki. Przykładowo osoba fizyczna nie będzie wypełniać formularzy dotyczących udziałów, w których nierezydent w niej posiada.
Przykładowe formularze
Jednymi z najczęściej składanych formularzy są między innymi:
AZ-DEP – gdzie podmiot sprawozdawczy wykazuje dane dotyczące depozytów i dochodów ( odsetek) z tytułu ich posiadania, które są ulokowane w instytucjach kredytowych, które są nierezydentami oraz w bankach zagranicznych
PW- AIN – dotyczy papierów wartościowych, niebędących papierami wartościowymi instrumentów rynku pieniężnego i jednostek uczestnictwa w funduszach rynku pieniężnego oraz w funduszach inwestycyjnych.
PZ- KRE – wykazuje się w nim zobowiązania według wartości nominalnej, powstałej z tytułu kredytów lub pożyczek otrzymanych od nierezydentów
AZ – NZR – gdzie należy wykazać dane dotyczące nieruchomości znajdującej się za granicą należącej do podmiotu sprawozdawczego
Podsumowanie
Raporty dewizowe do NBP to obowiązek, który potrafi zaskoczyć nawet dobrze poukładane organizacje, bo często „ujawnia się” dopiero po przekroczeniu progów. W praktyce warto na bieżąco śledzić poziom aktywów i pasywów za granicą oraz rozliczeń z podmiotami zagranicznymi, żeby nie przegapić momentu wejścia w sprawozdawczość. Inaczej łatwo wpaść w nerwową atmosferę kończących się terminów, kiedy nagle trzeba pozyskać certyfikat do portalu sprawozdawczego i przygotować komplet formalności.
Niniejszy tekst koncentruje się na sytuacji podatników korzystających ze zwolnień strefowych i inwestycyjnych (SSE/PSI), dla których kluczowe jest to, czy dochody zwolnione wpływają na kalkulację podatku minimalnego. Podatek minimalny (10%) to specyficzny rodzaj podatku dochodowego od osób prawnych. Zasady regulujące tą daninę zostały opisane w art. 24ca ustawy o CIT. Jej celem jest objęcie tych spółek, które z podstawowej działalności operacyjnej cały czas wykazują stratę albo zadziwiająco niski dochód, mimo że normalnie na rynku taka sytuacja nie powinna utrzymywać się przez dłuższy czas, bo taka spółka, po prostu, zakończyłaby swoją działalność. Rodzi to różnego rodzaju przypuszczenia o nieuczciwości osób zarządzających tym podmiotem. Ustawodawca zakłada, że w takich przypadkach może chodzić o podtrzymywanie spółki na siłę, w celu uzyskania korzyści podatkowych.
Podatek minimalny dotyczy wyłącznie źródła przychodów innego niż zyski kapitałowe, czyli zwykłej działalności operacyjnej spółki polegającej na przykład na sprzedaży towarów i usług. Obejmuje te podmioty, które w danym roku poniosły stratę z tego źródła albo osiągnęły dochód nie wyższy niż 2% przychodów z tej działalności. Nie dotyczy natomiast wszystkich podatników CIT. Ustawa przewiduje szeroki katalog wyłączeń. Przykładowo przy ustalaniu podstawy opodatkowania można wyłączyć wzrost kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu energii elektrycznej, cieplnej lub gazu przewodowego ponad poziom roku poprzedniego, a także określone daniny publiczne, takie jak zapłacony podatek akcyzowy, podatek od sprzedaży detalicznej, podatek od gier, opłata paliwowa czy opłata emisyjna. Tak więc jeżeli spółka, po uwzględnieniu tych wyłączeń, spełnia warunki ustawowe, nie będzie objęta podatkiem minimalnym, nawet jeśli wykazuje bardzo niską rentowność z działalności operacyjnej.
Warto zwrócić uwagę, że na gruncie CIT co do zasady wyróżnia się dwa źródła przychodów: zyski kapitałowe oraz inne źródła przychodów. W obu przypadkach podstawą opodatkowania jest dochód, który, jak wiadomo, stanowi różnicę między przychodami a kosztami. W przypadku podatku minimalnego przez długi czas nie było jednak jasne, jak prawidłowo określić wysokość tego dochodu na potrzeby wskaźnika 2% oraz czy przy jego kalkulacji należy uwzględniać także dochody zwolnione na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a ustawy o CIT, tj. dochody z działalności strefowej (SSE) oraz w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI).
Nowa linia orzecznicza
Za przełomową w tej tematyce można uznać interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27.08.2025 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.418.2025.1.DW, w której organ wprost potwierdził, że do wskaźnika dochodowości z art. 24ca ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT należy uwzględniać całość dochodów podatnika, w tym dochody zwolnione na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a ustawy o CIT. Identyczne stanowisko zaprezentowano następnie w interpretacji indywidualnej z dnia 01.09.2025 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.412.2025.1.PC, co potwierdza ukształtowanie się jednolitej linii interpretacyjnej w tym zakresie.
W przywołanych rozstrzygnięciach Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał m.in.: „Tym samym, w myśl zasady lege non distinguente nec nostrum est distinguere (gdy ustawa nie rozróżnia, nie do nas należy rozróżnianie), należy przyjąć, że przepis ten odnosi się do wszystkich dochodów Spółki (z wyjątkiem tych wymienionych w art. 24ca ust. 2), bez względu na to, czy są to dochody opodatkowane czy zwolnione od opodatkowania.” oraz: „(…) w celu obliczenia udziału dochodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych, określonych zgodnie z art. 7 ust. 1 updop, w przychodach innych niż z zysków kapitałowych, o którym to udziale mowa w art. 24ca ust. 1 pkt 2 updop, należy w dochodach, o których mowa w art. 24ca ust. 1 pkt 2 updop, uwzględniać całość dochodów Spółki, tj. łącznie z dochodem zwolnionym z opodatkowania.”
Argumentami organów podatkowych były przede wszystkim literalna wykładnia przepisów oraz brak wyłączeń w katalogu.
Wpływ na przedsiębiorców obecnie
Z perspektywy przedsiębiorców najnowsza linia orzecznicza ma bardzo istotne znaczenie. Skoro przy kalkulacji wskaźnika dochodowości na potrzeby podatku minimalnego należy uwzględniać całość dochodów, w tym dochody zwolnione, to wynik tego wskaźnika odzwierciedlać będzie realną kondycję ekonomiczną firmy,. W praktyce ogranicza to ryzyko, że podmiot generujący wysokie, zwolnione zyski, na przykład w związku z działalnością strefową czy inwestycyjną, zostanie sztucznie „wrzucony” w reżim podatku minimalnego. Innymi słowy, nowe orzecznictwo zapobiega sytuacji, w której przedsiębiorcy inwestujący w projekty objęte preferencjami podatkowymi byliby karani dodatkowymi obciążeniami, a sama preferencja byłaby w znacznym stopniu niwelowana przez mechanizm podatku minimalnego.
Autobusy i ciężarówki stanowią krwiobieg współczesnej gospodarki. Umożliwiają transport ludzi, towarów oraz surowców, które nierzadko są kluczowe dla dalszej egzystencji całego państwa. Bez rozwiniętej struktury logistycznej, która w dużej mierze opiera się na ciężarówkach – czymś nierealnym byłoby rozwinięcie handlu do tego poziomu, jaki to widzimy obecnie. Inflacja, której obecność tak dotkliwie odczuliśmy w ostatnich latach, ma pośredni wpływ na wysokość podatku od autobusów i ciężarówek, ponieważ zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych co roku Minister Finansów ogłasza nowe, podwyższone limity stawek na podstawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) ogłaszanego przez Prezesa GUS. Oznacza to, że wzrost inflacji przekłada się na wyższe górne granice podatku możliwe do zastosowania w kolejnym roku. Ostateczną decyzję o tym, czy stawki faktycznie wzrosną, podejmuje jednak rada gminy w drodze uchwały.
Mechanizm ustalania stawek
Podatek od środków transportowych, co do zasady wpłaca się w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach do dnia 15 lutego i 15 września każdego roku, na rachunek budżetu gminy. Wysokość tego podatku zależy od rodzaju i parametrów technicznych pojazdu, a jego stawki ustalane są przez radę gminy, która może je różnicować, np. ze względu na wpływ środka transportu na środowisko czy jego rok produkcji.
Samochody ciężarowe – szczegółowe stawki i porównania
W 2026 r. roczne stawki podatku od samochodów ciężarowych, w zależności od ich dopuszczalnej masy całkowitej, nie będą mogły wynosić więcej niż:
a) powyżej 3,5 tony do 5,5 tony włącznie – 1259,09 zł (w 2025 r. – 1204,87 zł),
b) powyżej 5,5 tony do 9 ton włącznie – 2100,42 zł (w 2025 r. – 2009,97 zł),
c) powyżej 9 ton do 12 ton – 2520,48 zł (w 2025 r. – 2411,94 zł).
Natomiast w przypadku samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub przekraczającej 12 ton, maksymalna stawka podatku w 2026 r. nie będzie mogła przekroczyć 4809,70 zł. Dla porównania w 2025 r. wynosiła ona 4602,58 zł.
Ciągniki siodłowe i naczepy – wpływ parametrów technicznych
Ciągniki siodłowe i balastowe to pojazdy samochodowe wykorzystywane do ciągnięcia przyczep i naczep, odgrywające kluczową rolę w transporcie drogowym towarów. Ciągnik siodłowy jest wyposażony w specjalne urządzenie sprzęgające zwane siodłem, które umożliwia połączenie z naczepą i przenosi część jej ciężaru na oś pojazdu. Z kolei ciągnik balastowy służy do holowania ciężkich lub specjalistycznych przyczep i charakteryzuje się tym, że nie przejmuje ich obciążenia, lecz posiada dodatkowe dociążenie zapewniające stabilność i przyczepność podczas jazdy. Oba typy pojazdów stanowią podstawowe narzędzie pracy w transporcie ciężkim, a ich konstrukcja i przeznaczenie mają znaczenie przy określaniu wysokości podatku od środków transportowych.
Ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 do 12 ton będą opodatkowane stawką, która wyniesie maksymalnie 2940,51 zł (w 2025 r. – 2813,88 zł). W 2026 r. roczna stawka podatku od ciągników siodłowych i balastowych, przystosowanych do pracy z naczepą lub przyczepą, o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów wynoszącej co najmniej 12 ton, nie będzie mogła przekroczyć:
a) 3717,57 zł – dla pojazdów o masie do 36 ton włącznie (w 2025 r. – 3557,48 zł),
b) 4809,70 zł – dla pojazdów o masie powyżej 36 ton (w 2025 r. – 4602,58 zł). W przyszłym roku górna stawka podatku od przyczepy lub naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego wyniesie 2520,48 zł (w 2025 r. – 2411,94 zł).
Od przyczepy lub naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego, w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów:
a) do 36 ton włącznie – górna stawka podatku w 2025 r. wyniesie 2940,51 zł (w 2025 r. – 2813,88 zł),
b) powyżej 36 ton – 3717,57 zł (w 2025 r. – 3557,48 zł).
Przy czym w zależności od liczby osi, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i rodzaju zawieszenia stawki podatku nie mogą być niższe od kwot określonych w załączniku nr 3 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Autobusy – podatek a transport publiczny
W 2026 r. wysokość podatku od autobusów będzie uzależniona od liczby miejsc siedzących (nie licząc miejsca kierowcy). Dla autobusów posiadających mniej niż 22 miejsca maksymalna stawka podatku wyniesie 2976,21 zł (w 2025 r. było to 2848,04 zł). Natomiast w przypadku pojazdów z co najmniej 22 miejscami, górny limit podatku określono na poziomie 3762,73 zł (w 2025 r. – 3600,69 zł).
Obowiązki podatników i zasady rozliczania
Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Polski jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, to wtedy obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności.
Właściciele pojazdów są zobowiązani do złożenia właściwemu organowi podatkowemu deklaracji na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy w terminie do 15 lutego, sporządzonej na obowiązującym formularzu. Jeżeli jednak obowiązek podatkowy powstaje po tym dniu, deklarację należy złożyć w ciągu 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających jego powstanie. Podatnicy mają również obowiązek dokonania korekty deklaracji w przypadku zmian mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, a także w razie zmiany miejsca zamieszkania lub siedziby – również w terminie 14 dni od wystąpienia tych zdarzeń. Ponadto są oni zobowiązani do wpłacania należnego podatku, wynikającego z deklaracji, bez wezwania, na rachunek budżetu właściwej gminy.
Deklaracje na podatek od środków transportowych mogą być składane również drogą elektroniczną. Podatek ten jest płatny w dwóch ratach rocznych, proporcjonalnie do okresu, w którym istnieje obowiązek podatkowy – odpowiednio do 15 lutego oraz do 15 września każdego roku. W przypadku, gdy obowiązek podatkowy powstanie po 1 lutego, a przed 1 września danego roku, pierwszą ratę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia jego powstania, natomiast drugą do 15 września. Jeżeli natomiast obowiązek podatkowy powstanie po 1 września, podatek należy zapłacić jednorazowo w ciągu 14 dni od dnia jego powstania. W sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w trakcie roku, wysokość podatku ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których obowiązek ten istniał.
Podsumowanie
Podatek od środków transportowych, obejmujący m.in. autobusy, ciężarówki, naczepy i ciągniki siodłowe, stanowi istotny element lokalnych dochodów gmin, a jego wysokość jest co roku aktualizowana w oparciu o wskaźnik inflacji. W 2026 r. górne granice stawek wzrosły o około 4,5 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim, co oznacza niewielkie, ale odczuwalne podwyżki dla przedsiębiorców i przewoźników. Ostateczne stawki obowiązujące na danym obszarze określi jednak rada gminy w drodze uchwały. W przypadku samochodów ciężarowych maksymalna stawka podatku może wynosić do 4809,70 zł rocznie, natomiast dla autobusów w zależności od liczby miejsc – od 2976,21 zł do 3762,73 zł. Wysokość daniny dla naczep i ciągników uzależniona jest z kolei od dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby osi. Obowiązek podatkowy dotyczy zarówno osób fizycznych, jak i prawnych będących właścicielami pojazdów, a w przypadku współwłasności – wszystkich współwłaścicieli solidarnie. Podatnicy są zobowiązani do złożenia deklaracji do 15 lutego każdego roku lub w ciągu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego oraz do terminowego uiszczania należności, co do zasady w dwóch ratach – do 15 lutego i 15 września. Ułatwieniem jest możliwość składania deklaracji elektronicznie, co pozwala uniknąć wizyty w urzędzie. Podsumowując, rok 2026 przyniesie umiarkowany wzrost obciążeń z tytułu podatku od środków transportowych, przy zachowaniu dotychczasowych zasad jego rozliczania i poboru.
