Czy zbliża się zmierzch fundacji rodzinnych?

W dniu 8  sierpnia 2025 r w Ministerstwie Finansów odbył się briefing prasowy na temat proponowanych zmian legislacyjnych dotyczących fundacji rodzinnych. W spotkaniu udział wzięli minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman oraz przewodniczący Rady Nadzorczej Dr Irena Eris S.A. Henryk Orfinger. Podczas spotkania przedstawiono najważniejsze zmiany dla działalności fundacji rodzinnych. Czy nadchodzące zmiany oznaczają początek końca fundacji rodzinnych w dotychczasowym kształcie, czy jedynie ich ewolucję?

Okres karencji dla sprzedaży aktywów fundacji rodzinnej 

Najważniejszą zmianą dotyczącą funkcjonowania fundacji rodzinnego zapowiedzianą podczas briefingu prasowego w Ministerstwie Finansów jest wprowadzenie czasowego (3-letniego) wyłączenia ze zwolnienia podatkowego przychodów z tytułu zbycia składników majątku wniesionych lub przekazanych fundacji rodzinnej (tzw. lock-up na aktywach).

Tego rodzaju rozwiązanie miałoby na celu przeciwdziałanie wnoszeniu do fundacji rodzinnej aktywów (np. udziałów, akcji) z zamiarem ich zbycia już w ramach reżimu podatkowego właściwego dla fundacji rodzinnej. W praktyce miałoby to zniechęcić do wykorzystywania fundacji rodzinnych wyłącznie jako krótkoterminowego wehikułu do szybkiej sprzedaży aktywów.

Inne potencjalne zmiany dot. funkcjonowania fundacji rodzinnych

Inne proponowane zmiany legislacyjne, których przyjęcie zostało zapowiedziane podczas powyższego briefingu prasowego, przewidują:

  • Objęcie fundacji rodzinnej opodatkowaniem z tytułu udziału w kontrolowanej jednostce zagranicznej (CFC);
  • Doprecyzowanie zasad opodatkowania fundacji rodzinnej w przypadku posiadania przez nią udziału w zagranicznej spółce transparentnej podatkowo;
  • Wyłączenie ze zwolnienia podatkowego przychodów z najmu krótkoterminowego.

Powyższe założenia stanowią na razie wstępną propozycję zmian legislacyjnych. Szczegółowa ocena ich treści oraz wpływu na funkcjonowanie fundacji rodzinnych będzie możliwa dopiero po opublikowaniu odpowiednich projektów ustaw.

Czy projektowane zmiany oznaczają koniec fundacji rodzinnych w obecnym kształcie?

Ministerstwo Finansów podkreśla, że celem nowelizacji jest „uszczelnienie” systemu podatkowego, przy jednoczesnym zachowaniu istoty fundacji rodzinnej jako narzędzia do budowania i ochrony majątku międzypokoleniowego.

Czy oznacza to koniec fundacji rodzinnych w dotychczasowym kształcie? Niekoniecznie – ale z pewnością wprowadzenie zapowiedzianych regulacji wymusi na fundatorach uwzględnienie tych ograniczeń w planowaniu sukcesji przy wykorzystaniu fundacji rodzinnej.

Autor: Dominik Mizerski