W dniu 22 sierpnia 2025 roku w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zaproponowany przez Ministra Sprawiedliwości projekt zapowiada prawdziwą cyfrową rewolucję w dostępie do danych w dwóch kluczowych rejestrach publicznych. Zgodnie z opublikowanym projektem legislacyjnym, już wkrótce obywatele zyskają nowe, uproszczone możliwości pozyskiwania informacji oraz dokumentów z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych oraz z Krajowego Rejestru Sądowego. Największą zmianą będzie integracja tych usług z popularną aplikacją mObywatel. Co dokładnie się zmieni?
Ułatwiony dostęp do informacji o stanie właścicielskim nieruchomości
Projekt legislacyjny przewiduje znaczące rozszerzenie funkcjonalności aplikacji mObywatel w zakresie systemu ksiąg wieczystych. Po wprowadzeniu proponowanych zmian, każdy z użytkowników aplikacji mObywatel w prosty i, co ważne, bezpłatny sposób będzie mógł ustalić numery ksiąg wieczystych, w których jego numer PESEL ujawniony jest w dziale II – własność danej księgi wieczystej. Funkcja ta ułatwi zarządzanie własnym majątkiem i weryfikację stanu prawnego nieruchomości bez potrzeby znajomości ich numerów ksiąg wieczystych.
Dane z Krajowego Rejestru Sądowego w każdym smartfonie
Drugą nowością zaproponowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości jest integracja aplikacji mObywatel z systemem KRS. Użytkownicy aplikacji mObywatel, których numer PESEL jest powiązany z podmiotem wpisanym do KRS (np. jako członek zarządu, wspólnik, prokurent), uzyskają bezpłatny dostęp do aktualnych informacji o tym podmiocie. W ten sposób możliwe będzie pozyskanie m.in. danych o numerze KRS, nazwie firmy czy sygnaturze i dacie rejestracji poszczególnych spraw dotyczących spółek w systemie.
Elektroniczne odpisy z ksiąg wieczystych z mocą dokumentu urzędowego
Projekt legislacyjny przedstawiony przez Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje również zrównanie mocy prawnej dokumentów elektronicznych generowanych przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych (w tym system Elektronicznych Ksiąg Wieczystych) z wyciągami i odpisami z ksiąg wieczystych wydawanymi przez Sąd.
Dotychczas, moc dokumentu urzędowego posiadały wyłącznie dokumenty w formie odpisów, wyciągów lub zaświadczeń z księgi wieczystej, wydawanych przez Sąd po złożeniu wniosku przez zainteresowanego. W zależności od rodzaju wymaganych dokumentów, wniosek wymagał uprzedniego opłacenia. Projekt nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece zakłada przy tym, że dokumenty generowane przez system teleinformatyczny (EKW) pobrane i zapisane w formie elektronicznej będą miały taką samą moc prawną, jak dokumenty wydawane przez Sąd. Wprowadzenie zapowiadanych stanowi istotne ułatwienie dla pewności obrotu nieruchomościami i prowadzi do sporych oszczędności oraz minimalizacji formalności.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Zgodnie z projektem, nowa ustawa ma wejść w życie 31 marca 2026 roku. Tak odległy termin podyktowany jest koniecznością wdrożenia szeroko zakrojonych zmian technologicznych w ramach Krajowego Planu Odbudowy oraz dostosowania aktów wykonawczych.
Zapowiadane przez Ministerstwo zmiany to kolejny projekt realizowany w ramach zapowiadanego procesu deregulacji i pomocy przedsiębiorcom, który stanowi jednocześnie krok w kierunku cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości i administracji publicznej.
Autor: Dawid Sroka