Bardzo często, zamiast typowych instytucji finansowych to wspólnicy udzielają pożyczek swojej spółce. Z uwagi na brak kosztów typowych dla finansowania bankowego, takich jak opłaty administracyjne czy prowizje, możliwe jest skorzystanie z niższego oprocentowania. Z perspektywy spółki jest to bardzo dogodne, ponieważ oznacza ograniczenie kosztów finansowych oraz większą elastyczność.
Nierzadko zdarza się również, że wspólnikami polskiej spółki są podmioty zagraniczne, czyli nierezydenci. W takiej sytuacji powstaje obowiązek sprawozdawczy wobec Narodowego Banku Polskiego, co wymaga to wypełnienia oraz przekazania właściwego formularza w ustawowym terminie.
Obowiązek ten nie zawsze jest jednak tak oczywisty, jak mogłoby się wydawać zwłaszcza gdy finansowanie ma charakter ciągły i długoterminowy.
Formularze potrzebne do wypełnienia
PZ- KRE
W tym formularzu wykazuje się zobowiązania wobec nierezydentów ujmowane według wartości nominalnej, powstałe z tytułu otrzymanych kredytów i pożyczek, przy czym raportowaniu podlegają wyłącznie kwoty, które były faktycznie wykorzystane.
Należy w nim wskazać także zobowiązania wynikające, między innymi z:
- z leasingu finansowego zawartego z podmiotem zagranicznym,
- przekroczenia sald na rachunkach bieżących prowadzonych przez instytucje kredytowe i banki zagraniczne.
Formularz obejmuje także sytuację, w której polska firma sprzedała swoją wierzytelność podmiotowi zagranicznemu, ale nadal ponosi ryzyko, że dłużnik jej nie zapłaci. Chodzi o tzw. faktoring lub forfaiting z prawem regresu, czyli taki, w którym w razie braku zapłaty faktor może domagać się zwrotu pieniędzy od sprzedawcy wierzytelności.
PZ-KDH
Jeżeli pożyczki lub kredyty otrzymane od nierezydentów mają charakter długoterminowy, co w praktyce zdarza się najczęściej, konieczne jest dodatkowo wypełnienie formularza PZ-KDH. Formularz ten służy do wykazania przyszłych spłat rat kapitałowych i odsetkowych dotyczących zobowiązań, które wcześniej ujęto w formularzu PZ-KRE.
W formularzu PZ-KDH należy przedstawić harmonogram spłat w podziale na okresy. Dodatkowo należy wskazać zobowiązania, dla których nie ustalono harmonogramu spłat. Formularz ten pozwala zatem na przedstawienie pełnego obrazu przyszłych obciążeń wynikających z długoterminowego zadłużenia zagranicznego.
PZ-UDZ
W formularzu należy wykazać udziały kapitałowe podmiotu sprawozdawczego znajdujące się w posiadaniu nierezydentów, z wyłączeniem akcji. Obejmuje to w szczególności udziały nierezydentów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.
Formularz nie obejmuje natomiast udziałowych papierów wartościowych, w tym akcji. Dane dotyczące akcji wyemitowanych przez podmiot sprawozdawczy, które nie posiadają kodu ISIN i znajdują się w posiadaniu nierezydentów, wykazuje się odrębnie w formularzu PW-PAN.
PZ- IB
Formularz PZ-IB dotyczy udziałów oraz udziałowych papierów wartościowych podmiotu sprawozdawczego, które znajdują się w bezpośrednim posiadaniu nierezydentów należących do grupy podmiotów powiązanych kapitałowo, oznaczonych kodami powiązań IB, PI oraz IG.
W formularzu wykazuje się wszystkie udziały posiadane przez nierezydentów powiązanych kapitałowo, niezależnie od poziomu udziału w prawach głosu, a więc także wtedy, gdy udział ten jest niższy niż 10 procent. Formularz składa się z dwóch części. W pierwszej należy scharakteryzować poszczególnych nierezydentów, natomiast w drugiej wykazać dane dotyczące wartości udziałów oraz transakcji na tych udziałach.
Podsumowanie
W przypadku finansowania spółki przez nierezydentów, w szczególności przez zagranicznych wspólników, powstaje rozbudowany obowiązek sprawozdawczy wobec Narodowego Banku Polskiego. W zależności od charakteru finansowania oraz struktury właścicielskiej konieczne może być złożenie nawet czterech odrębnych formularzy.
Formularz PZ-KRE służy do wykazywania bieżącego zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek oraz innych zobowiązań o charakterze dłużnym wobec nierezydentów. Jeżeli zobowiązania te mają charakter długoterminowy, przy finansowaniu wspólników, dodatkowo powstaje obowiązek złożenia formularza PZ-KDH, w którym raportuje się harmonogram przyszłych spłat kapitału i odsetek.
Niezależnie od zadłużenia dłużnego, obowiązki sprawozdawcze obejmują również strukturę kapitałową. Formularz PZ-UDZ dotyczy udziałów kapitałowych znajdujących się w posiadaniu nierezydentów, natomiast formularz PZ-IB obejmuje udziały i udziałowe papiery wartościowe posiadane przez nierezydentów powiązanych kapitałowo.
W efekcie długoterminowe zobowiązania finansowe wobec zagranicznych wspólników mogą generować szeroki i wieloaspektowy obowiązek raportowy, obejmujący zarówno zadłużenie, jak i strukturę właścicielską spółki.