Tag: dziedziczenie

  • Czy biznes czeka na fundacje rodzinne?

    Fundacje rodzinne to pomysł przeszczepienia do polskiego porządku prawnego rozwiązań funkcjonujących z powodzeniem w zagranicznych systemach. Prace nad nowym rozwiązaniem trwają już kilka lat, ale pierwszy projekt nowelizacji ma zostać opublikowany niebawem.

    Fundacja rodzinna jest rozwiązaniem spotykanym w obcych systemach prawnych, zarówno z obszaru Unii Europejskiej jak i spoza niego. Zasadniczym powodem powołania takiej fundacji jest zarządzanie majątkiem rodziny i zapewnienie jego ochrony. Poniekąd, fundacja ma także chronić majątek założyciela przed samą rodziną, a przynajmniej przed sporami co do jego podziału. W tym sensie wpisuje się ona w system rozwiązań służyć ciągłości biznesu zbudowanego przez założyciela po jego śmierci.

    Z powyższego powodu nowy rodzaj fundacji może okazać się szczególnie interesujący dla firm rodzinnych. Być może uzupełni on ekosystem rozwiązań wprowadzonych ustawą o zarządzie sukcesyjnym. Swoją drogą niestety nie cieszą się szczególnym zainteresowaniem. Pomimo dwóch lat obowiązywania nowych przepisów, obecnie mamy jedynie dwa tysiące aktywnie działających zarządców sukcesyjnych. Szerzej o tym rozwiązaniu pisaliśmy tutaj.

    Wracając jednak, do fundacji rodzinnej, ze wstępnie opublikowanych informacji wynika, że fundacja nie będzie mogła sama w sobie prowadzić działalności gospodarczej. Zamiast tego ma pełnić funkcję holdingu, posiadającego udziały lub akcje w innych podmiotach. Na pierwszy rzut oka to rozwiązanie wydaje się być nie zbyt restrykcyjne. Można sobie wyobrazić fundacje powoływane do zarządzania nieruchomościami i czerpania zysków z najmu, co przecież może stanowić działalność gospodarczą.

    Fundację rodzinną będą mogli tworzyć nie tylko członkowie bliskiej rodziny, ale również wspólnicy tej samej spółki lub członkowie jej zarządu bądź rady nadzorczej. Beneficjentami fundacji będzie można uczynić osoby fizyczne (najczęściej bliskich członków rodziny fundatorów), a także organizacje non-profit. Zakłada się, że utworzenie fundacji wymagać będzie formy aktu notarialnego, aczkolwiek jej bieżące funkcjonowanie może opierać się w dużej mierze na rozwiązaniach elektronicznych.

    Kluczowe dla być albo nie być fundacji rodzinnych mogą okazać się szczegóły. Podstawowym pytanie będzie sposób opodatkowania takiej osoby prawnej na etapie jej tworzenia, bieżącego funkcjonowania jak i likwidacji. Istotne będzie także to, w jaki sposób powołanie fundacji rodzinnej powiązane zostanie w finansowe aspekty dziedziczenia po założycielu. Ustawa ma bowiem z założenia godzić interesy spadkobierców (w postaci np. zachowku) z ciągłością funkcjonowania biznesu.

    Założenia i problematykę fundacji rodzinnych opisuje Zielona Księga przygotowana przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii dostępna tutaj. Natomiast meandry planowanych rozwiązań prawnych postaramy się wyjaśnić jak już oficjalny projekt ustawy się ukaże.

  • Sukcesja firmy z podatkiem

    Gospodarka wolnorynkowa w Polsce dotarła do tego etapu, w którym pierwsi przedsiębiorcy z początku transformacji zaczynają myśleć o przekazaniu swojej działalności następcom. Pomimo kolejnych nowelizacji, w kwestii sukcesji biznesu naszemu systemowi prawnemu niestety daleko do doskonałości, czego dowodem jest ostatnia interpretacja fiskusa.

    Sprawa dotyczyła darowizny majątku wchodzącego w skład firmy prowadzonej od początku lat 90’tych. Biznes prowadzony był przez małżeństwo na podstawie wpisu do CEIDG, a jego majątek obejmował nieruchomości wyposażenie biurowe, know-how oraz kontrakty handlowe. Działalność miała zostać przekazane na rzecz dwóch córek, po ½ dla każdej, które następnie planowały wnieść otrzymane aktywa jako wkład do spółki jawnej.

    Problem podatkowy dotyczył tego, czy taka transakcja podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.  Zgodnie bowiem z postanowieniami ustawy VAT’owskiej – jej przepisów nie stosuje się wobec transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Fiskus zakwestionował możliwość skorzystania z wyłączenia z dwóch powodów. Po pierwsze, zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce jedynie wtedy, gdy nabywca zamierza kontynuować działalność gospodarczą zbywcy. Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, z taką sytuacją nie będziemy mieli do czynienia, gdy planowane jest wniesienie przedsiębiorstwa aportem do spółki jawnej. Drugą przeszkodę miałaby stanowić struktura transakcji przewidująca darowiznę po ½ udziałów w przedsiębiorstwie na rzecz każdej z córek. W ocenie organu podatkowego, w takim przypadku przedmiotem transakcji nie jest przedsiębiorstwo jako całość, tylko ułamek każdego z jego składników.

    OLYMPUS DIGITAL CAMERA
    OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    Wyżej wymieniona interpretacja wydaje się być dosyć zagmatwana i nieintuicyjna. Co więcej stanowi ona istotną przeszkodą w przekazywaniu działalności gospodarczej kolejnym pokoleniom gdyż generuje dodatkowe obciążenie podatkowe. Prawdopodobnie można spodziewać się zaskarżenia interpretacji do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Interpretacja podatkowa została wydana 26 czerwca 2020 r. pod numerem 0112-KDIL1-2.4012.141.2020.3.PM.

    Powyższy przykład pokazuje, że programy sukcesji działalności gospodarczej powinny być przygotowywane ostrożnie, po wszechstronnej analizie skutków zamierzonych działań. Bardzo często konsekwencje podatkowe mogą powodować, iż określona struktura przekazywania działalności gospodarczej wygeneruje zupełnie nieprzewidywane koszty. Warto wobec tego z odpowiednim wyprzedzaniem skonsultować zamiary ze specjalistą, a w razie wątpliwości, wystąpić o indywidualną interpretację podatkową w swojej sprawy.

  • Sukcesja po śmierci akcjonariusza – część pierwsza

    Pora wrócić do zapowiedzianego jakiś czas temu tematu Firm Rodzinnych. Kwestią coraz częściej poruszaną przez przedsiębiorców jest zapewnienie odpowiedniej sukcesji w ich przedsiębiorstwach. Śmierć, nagła choroba, wypadek to wydarzenia, które mogą wstrząsnąć posadami firmy – każdej firmy. Dzisiaj pierwsza część wpisu dotyczącego sukcesji po śmierci akcjonariusza.

      (więcej…)