Tag: IP BOX

  • Ciąg dalszy bojów o IP BOX

    Krajowa Informacja Skarbowa pod naciskiem sądów administracyjnych zaczęła wydawać bardziej sensowne interpretacje podatkowe w sprawach IP BOX. Fiskus w końcu stwierdza, czy podatnik prowadzi działalność badawczo-rozwojową. Dzięki temu interpretacje zapewniają ochronę prawną ich beneficjentom. Niemniej jednak, w dalszym ciągu pozostaje pewne pole do sporów.

    Kuszący IP BOX

    W 2019 r. do polskiego porządku prawnego weszła bardzo atrakcyjna ulga podatkowa IP BOX. Jest to rozwiązanie podatkowe szczególnie ciekawe z perspektywy firm z branży IT. Pozwala one bowiem stosować bardzo korzystną stawkę podatku dochodowego w wysokości 5-proc. Ulga nie jest jednak dostępna dla każdego. Jednym z warunków jej zastosowania jest prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej. Chodzi o działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

    Jak więc widać, korzystne warunki opodatkowania wymagają podejmowania działań zmierzających do zwiększenia zasobów wiedzy oraz ich wykorzystania do tworzenia nowych zastosowań. Kwestia ta jest wysoce ocenna i wymaga porównania z aktualnym stanem wiedzy występującym w danej branży. Nierzadko osobom zaangażowanym w dany temat będzie trudno jednoznacznie rozstrzygnąć czy to, co robią mieści się w definicji działalności badawczo-rozwojowej. Jednocześnie jest o co walczyć, podatek w reżimie IP BOX jest naprawdę niewygórowany…

    IP BOX kością niezgody

    Sektor IT od dłuższego czasu podejmuje próby zabezpieczenia możliwości stosowania ulgi IP BOX. Starania polegają na występowaniu do KIS z wnioskami o interpretacje podatkowe potwierdzające możliwość stosowania preferencji podatkowej. W pierwszym odruchu fiskus uciekał od udzielenia odpowiedzi. Organ podatkowy przyjmował ciekawą strategię – mianowicie poprzez sprytne formułowanie pytań dodatkowych, próbował zmusić podatników, by sami stwierdzili czy ich działalność jest badawczo-rozwojowa. Wnioskodawcy, którzy łapali się na taki trick otrzymywali interpretację pozytywną, aczkolwiek nie dającą bezpieczeństwa prawnego.

    W 2021 r. zaczęły pojawiać się wyroki sądów administracyjnych krytykujące powyższą praktykę. Sądy wskazywały, iż fiskus nie może przerzucać na podatników ciężaru interpretacji przepisów. Co więcej, pytania kierowane przez KIS nie mogą prowadzić do tego, że wnioskodawca sam ma rozstrzygać sprawę, o którą wprost zapytał.

    W tej chwili mamy do czynienia z sytuacją, w której KIS zaczyna wydawać interpretacje, w których faktycznie potwierdza prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej. Przykładem takiego stanowiska jest interpretacja z października br., w której fiskus wprost potwierdził, że opisana we wniosku działalność powinna być uznana za prace rozwojowe. Niemniej jednak, organ podatkowy zostawił sobie na sam koniec piękną furtkę, która pozostawia dyskusję wciąż otwartą. KIS podkreślił, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość świadczonych usług, ani też całość prowadzonej działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowych produktów.

    Jakość interpretacji podatkowych dot. IP BOX i wydawanych „po-nowemu” jest z pewnością wyższa niż tych, które spotykaliśmy na początku kariery tej preferencji podatkowej. Niemniej jednak, z uwagi na niejednoznaczne kryteria, którymi ta ulga się posługuje, w dalszym ciągu przedsiębiorcy, którzy chcą ją wdrożyć, powinny gromadzić u siebie materiały, które w razie sporu z organami podatkowymi pozwolą zbudować argumentację „za” innowacyjnym charakterem prowadzonej działalności.

  • Wsteczna korekta IP BOX

    Wyrok WSA w Szczecinie wskazuje na to, że korekta zeznania rocznego i wsteczne rozliczenie IP BOX jest możliwe. Podatnik może opracować wymaganą ewidencję podatkową za zamknięte okresy i dokonać korekty już rozliczonych lat podatkowych. Orzeczenie na razie jest nieprawomocne.

    Odważny wniosek o interpretację

    W stanie faktycznym, którym zajmował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, podatnik planował wstecznie zastosować ulgę IP BOX. Programista, bo o takiej osobie mowa, twierdził, że od 2019 r. zajmował się wytwarzaniem innowacyjnych narzędzi informatycznych. W jego ocenie, osiągane przez niego dochody kwalifikowały się do skorzystania z ulgi IP BOX. Niestety, bohater tej historii zdecydował się skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dopiero od 2021 r.

    Podatnik zdecydował się jednak wystąpić do Krajowej Informacji Skarbowej z pytaniem o możliwość dokonania korekty już zamkniętych lat podatkowych tak, aby wstecznie skorzystać z IP BOX. Stanowisko fiskusa było negatywne. Problemem, zdaniem KIS, był kwestia specjalnej ewidencji podatkowej, którą należy prowadzić na potrzeby ulgi. W ocenie organu podatkowego, ewidencja ta musi być prowadzona na bieżąco i nie ma możliwości wstecznego jej opracowania.

    Ewidencję można przygotować wstecznie

    WSA nie zgodził się ze stanowiskiem KIS. Zdaniem Sądu ustawa nie wymaga, aby ewidencję IP BOX prowadzono na bieżąco. Z żadnego przepisu nie wynika wymóg prowadzenia ewidencji od początku okresu, za który podatnik chce następnie skorzystać z ulgi podatkowej IP Box oraz dokonywanie w niej zapisów w sposób sukcesywny. Wystarczy aby podatnik był w stanie zgodnie z wymogami ustawowymi przygotować odpowiednią ewidencję na potrzeby sporządzenia korekty zeznań podatkowych. Kluczowa jest wobec tego prawidłowość informacji zawartych w ewidencji oraz ich sprawdzalność ex post. Chodzi o to, aby móc w rocznym zeznaniu podatkowym wykazać łączną sumę przychodów, kosztów podatkowych, dochodów, strat, dochodów podlegających opodatkowaniu stawką 5% oraz dochodu, który nie będzie podlegał preferencyjnemu opodatkowaniu.

    Korekta wsteczna możliwa

    Ze stanowiska WSA w Szczecinie pośrednio wynika możliwość wstecznego skorzystania z ulgi IP BOX. To dawałoby szansę podatnikom, którzy z różnych względów nie rozliczyli się w ten sposób w latach ubiegłych. Warunkiem będzie oczywiście spełnienie wszystkich wymogów merytorycznych (charakter osiąganych dochodów) oraz formalnych (uzupełnienie ewidencji podatkowej). Rokiem granicznym korekty byłby 2019 r. bowiem od tego roku ulga obowiązuje.

    Ze stanowiskiem WSA w Szczecinie można zapoznać się tutaj: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/1380823F21 . Orzeczenie nie jest prawomocne, co sugeruje, że KIS zaskarżył rozstrzygnięcie. Na podejmowanie podobnych ruchów we własnej sprawie lepiej wobec tego poczekać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Względnie, można samodzielnie spróbować z wnioskiem o indywidualną interpretację podatkową.

    O innych starciach z fiskusem w temacie IP BOX pisaliśmy tutaj i tutaj.

  • Fiskus rozstrzygnie co kwalifikuje się pod IP BOX

    Dyrektor KIS ma obowiązek dokonać oceny czy podatnik prowadzi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu IP BOX, stwierdził WSA w Gdańsku. Fiskus nie może przerzucać na podatnika obowiązku udzielania samemu sobie odpowiedzi na pytania podatkowe.

    Kłopotliwy IP BOX

    Tak zwana ulga IP BOX od momentu wejścia w życie spędza sen z powiem przedsiębiorcom, którzy chcą z niej skorzystać. Z jednej strony ma ona bardzo zachęcający charakter. Koszyk dochodów kwalifikujących się do ulgi podlega opodatkowaniu preferencyjną stawką 5%. Brzmi kusząco, biorąc pod uwagę alternatywne sposoby opodatkowania.

    Skorzystanie z ulgi obwarowane jest jednak szeregiem ograniczeń. Najbardziej skomplikowanym i trudnym do uchwycenia jest konieczność prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej. Zinterpretowanie tej normy wymaga jednak sięgnięcia do pojęcia badań naukowych lub prac rozwojowych występujących w prawie o szkolnictwie wyższym.

    Biznes nie lubi jednak niepewności. Dlatego przedsiębiorcy chcący skorzystać z ulgi IP BOX zwykle występują z wnioskami o interpretację podatkową. Tutaj niestety zaczynają się schody.

    Oporne stanowisko KIS

    Krajowa Informacja Skarbowa często próbuje uchylić się od wydania interpretacji podatkowej. Nie robi tego jednak wprost, a w sposób bardziej finezyjny. Zadając dodatkowe pytania o stan faktyczny, fiskus próbuje przerzucić ciężar dokonania wykładni przepisów na wnioskodawcę. KIS stara się wmanewrować podatnika w odpowiedzeniu samemu sobie na pytanie czy prowadzi działalność badawczo-rozwojową. W razie powodzenia, wartość udzielonej interpretacji podatkowej jest znikoma. W przyszłości fiskus zawsze będzie mógł bowiem wskazać, że podatnik sam ocenił swoją działalność w ramach opisu stanu faktycznego i, co gorsza, ocena ta jest nieprawidłowa.

    Powyższy problem/proceder opisywaliśmy już wcześniej tutaj.

    Z odsieczą przychodzi WSA

    Powyższe podejście skrytykował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z maja ubiegłego roku. Sąd wskazał, iż wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego opisanego we wniosku należy ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedynie pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy. Wezwania kierowane przez fiskus nie mogą prowadzić do żądania, aby to sam wnioskodawca, przesądził kwestię, o którą wprost zapytał.

    Jeżeli przepisy podatkowe odsyłają do przepisów pozapodatkowych, organ ma obowiązek się do nich ustosunkować. W sytuacji, gdy wnioskodawca dokładnie opisał swoją działalność przez pryzmat cech działalności badawczo-rozwojowej, organ miał obowiązek udzielić odpowiedzi na przedstawioną wątpliwość.

    Z całością wyroku WSA w Gdańsku z 5 maja 2021 r. (I SA/Gd 203/21) można zapoznać się tutaj.

  • Niejasne interpretacje IP BOX w IT

    Korzystanie z IP BOX przez programistów budzi wiele kontrowersji. Z jednej strony preferencyjna, 5-proc stawka podatku dochodowego jest bardzo atrakcyjna. Z drugiej – stanowisko fiskusa nie daje pewności, czy ulga jest rozliczana poprawnie.

    W czym tkwi problem?

    IP BOX to ulga podatkowa umożliwiająca stosowanie niższej, 5-proc stawki podatku do kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Do tego rodzaju IP może należeć np. autorskie prawo do programu komputerowego o ile przedmiot ochrony prawnoautorskiej został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.

    Tutaj zaczynają się zasadnicze schody związane z IP BOX. Ustawy podatkowe definiują działalność badawczo-rozwojową jako działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Zarówno pojęcia badań naukowych jak i prac rozwojowych również zostały zdefiniowane ustawowo:

    1. Badania naukowe oznaczają:
      • Badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne; lub
      • Badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń
    2. Prace rozwojowe oznaczają zaś działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

    Powyższe definicje są dosyć skomplikowane jednak mają pewien wspólny mianownik – powinny zmierzać do zwiększenia zasobów wiedzy oraz ich wykorzystania do tworzenia nowych zastosowań. Kwestia ta jest wysoce ocenna i wymaga porównania z aktualnym stanem wiedzy występującym w danej branży. Dlatego, celem uniknięcia ryzyk podatkowych, wielu przedsiębiorców zwracało się z wnioskami o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych.

    Praktyka fiskusa

    Otrzymując wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej ws. IP BOX fiskus najczęściej zaczyna od zadawania podatnikowi sporej ilości pytań dotyczących stanu faktycznego. Dla przykładu, wydanie świeżej interpretacji z 6 kwietnia 2021 r. (0115-KDIT3.4011.757.2020.3.JG) zostało poprzedzone zadaniem 39 dodatkowych pytań. Pytania ta zmierzały de facto do wymuszenia na wnioskodawcy udzielania informacji w przedmiocie tego, czy prowadzi on działalność badawczo-rozwojową. Innymi słowy, chodziło o to, aby sam podatnik powiedział, czy to, co robi, jest działalnością badawczo-rozwojową.

    Podobna taktyka stosowana jest przez fiskus w wielu przypadkach, także wtedy, gdy wydawane interpretacje są korzystne. Przykładowo w interpretacji z 31 marca 2021 r. (0115-KDIT2.4011.14.2021.2.HD) Dyrektor KIS stwierdził, że „samodzielne prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej nie było przedmiotowej interpretacji indywidualnej, bowiem okoliczność ta stanowiła element stanu faktycznego.” Ogólną zasadą zaś jest to, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

    Jasne czy niejasne?

    Interpretacja podatkowa, w której odpowiedź na najważniejsze pytanie (czy prowadzę działalność badawczo-rozwojową?) jest udzielana przez samego wnioskodawcę, może okazać się nie mieć żadnego praktycznego znaczenia ochronnego. Przy takich tezach interpretacji, fiskus będzie mógł w toku kontroli samodzielnie, ponownie ocenić, czy prowadzona jest działalność badawczo-rozwojowa. W razie negatywnej oceny, organy skarbowe będą zapewne próbowały przyjąć, że podatnik podał we wniosku o interpretację podatkową odmienny stan faktyczny niż zastano w rzeczywistości.

    Taka sytuacja jest  bardzo niepokojąca i znacząco zwiększa niepewność prawną związaną z ulgą IP BOX. W pewnym jednak sensie rozumiem Krajową Informację Skarbową. Postępowanie prowadzone na skutek wniosku o udzielenie interpretacji podatkowej jest postępowaniem uproszczonym i to wnioskodawca obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Pytanie jednak, gdzie kończy się stan faktyczny, a zaczyna się jego ocena prawna? Przerzucenie na podatnika obowiązku samodzielnego określenia prowadzonej działalności jako badawczo-rozwojowej efektywnie pozbawia możliwości uzyskania interpretacji podatkowej w temacie IP BOX.

  • Ulga na robotyzację

    Zapowiadana przez Ministerstwo Rozwoju ulga na robotyzację ma wejść w życie już od początku 2021 r. Modernizacja, polepszenie jakości, elastyczności oraz komfortu pracy to efekty, które rząd spodziewa się uzyskać dzięki nowym rozwiązaniom.

    Na czym ma polegać ulga?

    Ulga ma funkcjonować w podobny sposób jak ulga na badania i rozwój. Ministerstwo wprost wskazuje na to, że konstrukcja ulgi (sposób dokonania dodatkowego odliczenia oraz stworzenie katalogu konkretnych wydatków, na które będzie obowiązywać ulga ) wzorowana była na doświadczeniach z ulgi B+R.

    Ulga na robotyzację będzie pozwalała na odliczenie od podstawy opodatkowania 50% kosztów kwalifikowanych związanych z inwestycjami w robotyzację w postaci:

    • zakupu lub leasingowania nowych robotów i kobotów,
    • zakupu oprogramowania,
    • zakupu osprzętu (np. torów jezdnych, obrotników, sterowników, czujników ruchu, efektorów końcowych),
    • zakupu urządzeń bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP),
    • szkoleń dla pracowników, którzy będą obsługiwali nowy sprzęt.

    Koszty na robotyzację przedsiębiorcy będą mogli odliczyć w ciągu roku podatkowego, a w momencie składania rocznego zeznania podatkowego, dokonają dodatkowego odpisu (tak jak przy uldze na prace badawczo-rozwojowe).

    robot-2791671_1920

    Nowe przepisy dla wszystkich

    Wedle deklaracji, wszystkie firmy będą mogły skorzystać z nowych rozwiązań podatkowych, niezależnie od wielkości i branży. Ulga ma dotyczyć zarówno osób fizycznych (podatników PIT), jak i jednostek organizacyjnych uiszczających podatek CIT. Z założenia przepisy powinny wejść w życie 1 stycznia 2021 r. i obowiązywać do końca 2025 r.

    Jak zaznacza resort finansów – ulga podatkowa stanowić będzie uzupełnienie ekosystemu działających w Polsce preferencji podatkowych o rozwiązania wspierające otwieranie nowych linii produkcyjnych. Jej zakresem objęty będzie nie tylko zakup nowych robotów przemysłowych, ale także oprogramowania niezbędnego do ich funkcjonowania. Celem makroekonomicznych wprowadzenia przepisów jest dwuipółkrotny wzrost liczby robotów w Polsce, co powinno przełożyć się na wzrost wydajności produkcji i poprawę konkurencyjności krajowej gospodarki na tle rynku globalnego.

    Na chwilę obecną szczegółowe rozwiązania prawnopodatkowe nie są znane. Projekt ustawy ma trafić do sejmu w bliżej nieokreślonym terminie – jesienią. Z oficjalnym komunikatem można zapoznać się tutaj.