Tag: przekształcenie

  • Spółka przekształcona może korzystać z preferencyjnych warunków estońskiego CIT

    Spółka przekształcona może korzystać z preferencyjnych warunków estońskiego CIT

    NSA przesądza, że spółka powstała w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej powinna być traktowana, jak rozpoczynająca działalność. Oznacza to, że taka spółka może korzystać z preferencji dot. minimalnego zatrudnienia wymaganego do korzystania z e-CIT.

    Spółkę przekształconą traktujemy tak, jak nowy podmiot

    NSA ostatecznie rozstrzygnął, jak należy traktować spółkę z o.o. powstałą na skutek przekształcenia jednoosobowego przedsiębiorcy. Zgodnie z rozstrzygnięciem sądu, taką spółkę trzeba traktować jako podatnika rozpoczynającego działalność. Oznacza to, że spółka będzie mogła korzystać z preferencji związanych ze stosowaniem ryczałtu od dochodów spółek popularnie zwanego estońskim CIT’em (e-CIT). Wyrok jest o tyle istotny, że do tej pory fiskus wielokrotnie wyrażał zdanie odmienne. Zdaniem organów podatkowych, spółka przekształcona kontynuuje działalność przedsiębiorcy sprzed transformacji i z tego powodu nie może korzystać z preferencji.

    Korzystne dla podatników stanowisko, sąd I instancji uzasadnił na kilka sposobów. WSA zwrócił uwagę na to, że pierwszy rok po przekształceniu będzie faktycznie dla spółki pierwszym rokiem podatkowym bowiem wcześniej nie istniał podatnik CIT (przedsiębiorca jest tylko podatnikiem PIT). Sąd przypomniał również historyczne zapisy ustawy o CIT, która kiedyś wykluczała spod e-CIT podatników powstałych na skutek przekształcenia. W przypadku preferencji, ustawodawca nie zastosował takiej samej techniki legislacyjnej.

    …w świetle ustawy o CIT „podmiot rozpoczynający prowadzenie działalności to podmiot, rozpoczynający prowadzenie działalności opodatkowanej podatkiem dochodowym od osób prawnych, podlegającej reżimowi ustawy o CIT, a nie działalność w ogóle.

    I SA/Wr 105/24 – Wyrok WSA we Wrocławiu

    Preferencyjny e-CIT dla firm przekształconych

    Spór dotyczył całkiem istotnej preferencji, która ma znaczenie dla firm chcących korzystać z estońskiego CIT’u. Standardowo możliwość wdrożenia e-CIT zastrzeżona jest dla podmiotów, które zatrudniają co najmniej 3 pracowników na pełen etat (lub ekwiwalent). Podmioty rozpoczynające działalność mają ulgę w zakresie tego warunku. W pierwszym roku nie muszą zatrudniać nikogo, w drugim jedną osobę, zaś w trzecim dwie. Trzy etaty muszą pojawić się dopiero w czwartym roku działalności.

    Dzięki rozstrzygnięciu NSA, znacznie więcej podmiotów uzyska możliwość korzystania z estońskiego CIT’u. Wyrok stanowi dodatkowy argument przemawiający za przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o. Pamiętajmy, że estoński CIT to znacząca preferencja podatkowa w stosunku do zwykłego opodatkowania. Spółki korzystające z tego modelu uiszczają tylko podatek od zysku konsumowanego. Środki reinwestowane nie podlegają opodatkowaniu. Nadto efektywna stawka podatkowa jest odczuwalnie niższa normalnie. Estoński CIT zdecydowanie warto brać pod uwagę!

  • NSA potwierdza – po przekształceniu nie ma podwójnego podatku

    Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza, że po przekształceniu nie ma podwójnego podatku od zysków wypracowanych przed przekształceniem. Zyski wypracowane przez przedsiębiorcę przed przekształceniem zostały już opodatkowane PIT i nie można od nich drugi raz pobrać daniny.

    Przekształcenie a stare zyski

    Sprawa dotyczyła procesu przekształcenia przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę z o.o.  W tego typu projektach istotny jest fakt, że przekształcenie zmienia sposób opodatkowania prowadzonej działalności podatkiem dochodowym. Przedsiębiorcy indywidualni odprowadzają podatek dochodowy od osób fizycznych tj. PIT. Spółki z o.o. z kolei obciążone są podatkiem dochodowym od osób prawnych tj. CIT. Stąd też wynika, że zyski spółek z o.o. opodatkowane są podwójnie – najpierw na etapie ich wypracowania podatkiem CIT, a następnie przy wypłacie dywidendy podatkiem PIT u wspólników.

    W sprawie będącej kanwą do dzisiejszego artykułu fiskus analizował kwestię zysków przedsiębiorcy wypracowanych przed przekształceniem, ale wypłacanych już po sfinalizowaniu procesu. Chodziło wobec tego o zyski wypracowane pod jednym reżimem podatkowym, a wypłacane już w innej rzeczywistości podatkowej.

    Zyski sprzed przekształcenia bez drugiego PIT

    W niedawnym wyroku NSA sąd potwierdził, iż zyski osiągnięte przed przekształceniem nie zostaną po raz drugi opodatkowane po reorganizacji. Spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa przekształcanego przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane. Pomimo przekształcenia JDG w spółkę źródłem uprawnienia do wypłaty środków nie będzie status udziałowca spółki, a fakt, że przedsiębiorca prowadził przed przekształceniem działalność gospodarczą i wtedy wypracował zysk, który w następstwie przekształcenia w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością stał się częścią kapitałów własnych spółki.

    Niewypłacone zyski jednoosobowego przedsiębiorcy nie tracą swoje charakteru i z chwila przekształcenia nie stają się zyskami osoby prawnej. Wypłacany zysk sprzed przekształcenia nie jest zyskiem spółki i nie przybierze żadnej z form przewidzianych dla standardowej wypłaty środków dla wspólnika takich, jak np. wypłata dywidendy. Przyjęcie odmiennego założenia prowadziłoby do sytuacji, w której te same zyski zostają dwa razy opodatkowane PIT. Pierwszy raz podatek byłby pobierany przy ich wypracowywaniu w ramach działalności gospodarczej. Drugi raz z kolei, przy ich wypłacie ze spółki z o.o. Sąd administracyjny podkreślił, iż podwójne opodatkowanie w tym przypadku jest niedopuszczalne i stoi w sprzeczności z zasadami konstytucyjnymi.

    Zwrócono także uwagę na to, że sprawa zysków sprzed przekształcenia była przedmiotem wielu rozstrzygnięć w przeszłości. Mamy wobec tego do czynienia z ugruntowanym orzecznictwem, które fiskus próbuje podważać. Istotne jest jednak, że w tym przypadku stanowisko podatnika zostało obronione, zaś zyski uchronione przed podwójnym opodatkowaniem.

    O innych kwestiach dotyczących przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę można przeczytać tutaj.

  • Podział transgraniczny i wyodrębnienie

    Podział transgraniczny oraz podział przez wyodrębnienie mają wejść do polskiego porządku prawnego. Termin implementacji dwóch dyrektyw europejskich poruszających ww. kwestie przypada na przyszły rok. Ministerstwie Sprawiedliwości już pracuje nad projektem.

    Unia chce podziału transgranicznego

    Podział transgraniczny ma wejść do polskiego porządku prawnego. Dyrektywa 2019/2121 nałożyła obowiązek wdrożenia tego typu procedury na wszystkich członków Unii Europejskiej. Przepisy wspólnotowe zmierzają ku wprowadzeniu jednolitych ram prawnych dla przekształceń i podziałów transgranicznych oraz zmian dotyczących połączeń transgranicznych. O ile połączenia transgraniczne formalnie już są możliwe, o tyle procesy podziału podmiotów z różnych krajów będą swoistym nowym.

    Podział transgraniczny otwierać będzie wiele nowych, ciekawych możliwości. Przede wszystkim powinien on ułatwić ekspansję spółek poza rynek krajowy. Przeprowadzenie tego procesu pozwoli poddać część działalności spółki pod reżim prawa obcego, co może okazać się korzystne z przyczyn administracyjnych, gospodarczych czy podatkowych. Niemniej jednak, ustawodawca musi przemyśleć wiele aspektów takiego procesu. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę m.in. sytuację wspólników mniejszościowych, wierzycieli czy pracowników zaangażowanych w wydzielaną część spółki.

    Transgraniczna ucieczka

    Jak czytamy z opisu projektu ministerialnego, implementacja dyrektywy będzie również służyła wdrożeniu prawa do przeniesienia siedziby spółki z jednego państwa członkowskiego do drugiego bez konieczności jej likwidacji. Chodzi o wdrożenie zasady, którą poruszył Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-106/16 dotyczącej polskiej spółki. Zagadnienie jest o tyle ciekawe, że de facto sprowadza się do możliwości swobodnego wyboru jurysdykcji prawnej spośród wszystkich krajów UE.

    Podział przez wyodrębnienie

    Inną ciekawą zmianą, którą przyniesienie implementacja dyrektywy ma być wprowadzenie instytucji podziału przez wyodrębnienie. Co istotne, nowy proces reorganizacyjny dotyczyć będzie zarówno postępowań transgranicznych jak i czysto krajowych. Podział przez wyodrębnienie polegać będzie na przeniesieniu części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną w zamian za udziały lub akcje spółki wyodrębnianej, które obejmuje spółka dzielona.

    Obecnie kodeks spółek handlowych przewiduje jedynie podział przez wydzielenie. W przeciwieństwie do wydzielenia – wyodrębnienie skutkować będzie nabyciem udziałów/akcji przez spółkę dzieloną. Dochodzi wobec tego do utworzenia spółki zależnej – relacji o charakterze pionowym. W praktyce, podział przez wyodrębnienie spełni tę samą funkcję, jaką obecnie osiąga utworzenie spółki i zasilenie jej aportem w postaci części przedsiębiorstwa. Jeżeli nowe przepisy zapewnią spółce wyodrębnianej następstwo prawne – będziemy mieli do czynienia z prawdziwą rewolucją jakościową.

    Elektronizacja przede wszystkim

    Równolegle, implementacji podlega dyrektywa 2019/ 1151. Jej celem z kolei jest wprowadzenie szerszego udziału instrumentów elektronicznych w procesach reorganizacyjnych. Miejmy jednak nadzieję, że elektronizacja będzie ułatwieniem, a nie paraliżem systemu, jakim było ucyfrowienie wniosków do KRS.

    Z opisem prac legislacyjnych można zapoznać się tutaj. Termin implementacji dyrektyw przypada na 2023 r.

  • Przekształcenie JDG w spółkę z o.o. ale nieruchomość do majątku prywatnego

    Polski Ład sprowokował wielu przedsiębiorców do myślenia nad alternatywną formą prawną prowadzenia działalności gospodarczej. Dla wielu firm spółka z o.o. będzie dobrym pomysłem. Przekształcenie biznesu może jednak wiązać się z wieloma pułapkami. Szczególnie wnikliwie warto zastanowić się nad tym, co należy zrobić z nieruchomościami.

    Przekształcenie – z czym to się je?

    Nieruchomość to wrażliwe aktywo, nad którym warto pochylić się przy planowaniu losów swojego biznesu. Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o. to ustrukturyzowany proces uregulowany w kodeksie spółek handlowych. Dochowanie procedury umożliwia „automatyczne” przeniesienie całego biznesu oraz wszystkich związanych z nim praw i obowiązków na spółkę. W ramach przekształcenia tworzymy więc nowy podmiot, który jest następcą prawnych dotychczasowej działalności jednoosobowej. Proces przekształcenia musi być honorowany przez wszystkie organy państwowe jak i kontrahentów.

    Przekształcenie a nieruchomość

    Prowadząc działalność w jednoosobowej formie, mamy swoiste pomieszanie majątku firmowego z prywatnym. Właścicielem obu tych pozycji jest ta sama osoba więc nie ma obowiązku przesadnego przejmowania się przyporządkowaniem aktywów do tych majątków. Przy spółce z o.o. sytuacja jest jednak bardziej skomplikowana. Właścicielem majątku firmowego jest zupełnie inny podmiot. W związku z tym przepływy między spółką a jej wspólnikiem muszą być przemyślane. Z tego powodu przekształcenie w spółkę jest dobrym momentem na to, aby majątek przedsiębiorcy nieco przeorganizować.

    Wiele osób bierze mocno pod uwagę pozostawienie nieruchomości w majątku prywatnym. Tego typu aktywa mogą jednak dalej „pracować”. Wystarczy, że przedsiębiorca wynajmie je swojej spółce. Taki zabieg pozwala uchronić nieruchomość przed długami firmowymi. Ponadto działalność związana z wynajmem nie generuje dużego ryzyka osobistego. W związku z tym „wkładanie” nieruchomości do spółki z o.o. zwykle nie jest uzasadnione.

    Nieruchomość do majątku prywatnego – co z VAT’em?

    W niedawnej interpretacji podatkowej fiskus odniósł się do konsekwencji na gruncie VAT’u wycofania nieruchomości z JDG do majątku prywatnego . Zdaniem dyrektora KIS, przeniesienie takiej nieruchomości do majątku prywatnego w celu jej wynajmowania nie będzie opodatkowane VAT. Wynika to z faktu, iż składnik ten w dalszym ciągu będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych. Nieruchomość będzie bowiem oddawana w najem, co stanowi działalność gospodarczą. W konsekwencji właściciel takiej nieruchomości nie utraci statusu podatnika VAT.

    Z tych samych przyczyn przedsiębiorca nie będzie musiał dokonywać korekty podatku naliczonego, w odniesieniu do wycofywanej nieruchomości. Przesunięcie nieruchomości do „majątku prywatnego” nie będzie bowiem stanowiło zmiany sposobu jej wykorzystywania. Aktywo w dalszym ciągu będzie używane dla celów prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT.

    Fiskus zauważył, ze pozostawienie nieruchomości w majątku prywatnym przekształcanego przedsiębiorcy nie stanowi jej przekazania na cele osobiste. Oczywiście pod warunkiem, że po przekształceniu nieruchomości będzie wynajmowana spółce.

    Nie wszystko jasne

    To, czego fiskus jednak nie rozstrzygnął, to kwestie dalszych relacji między spółką a właścicielem nieruchomości. Będziemy mieli bowiem do czynienia z podmiotami powiązanymi. Co więcej, czynsz płacony przez spółkę może zostać potraktowany jako ukryta dywidenda o której pisaliśmy tutaj.

    Z całą interpretacją podatkową można zapoznać się tutaj.

  • Spółki przekształcane unikną CIT’u

    Fiskus wyjaśni w jaki sposób spółka komandytowa przekształcona w spółkę jawną można skorzystać ze zwolnienia z CIT’u. Kwestia ta budziła wiele kontrowersji i stawiała pod znakiem zapytania cały proces przekształcenia. Niedawna interpretacja podatkowa wydaje się rozwiązywać problem.

    Jak pisaliśmy w styczniowym wpisie, niektóre spółki jawne zostały w tym roku również objęte podatkiem dochodowym od osób prawnych. Opodatkowanie dotyczy tych spółek jawnych, które wśród grona wspólników posiadają podmiot niebędący osobą fizyczną. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia w spółkach jawnych, których wspólnikiem jest np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

    Niemniej jednak, spółki jawne, które w gronie swoich wspólników mają podmioty „niefizyczne”, mogą uniknąć opodatkowania CIT pod warunkiem, że złożą stosowną informację na formularzu CIT 15J. Informację należy złożyć przed rozpoczęciem roku obrotowego spółki. Z kolei jeżeli dojdzie do zmiany danych objętych informacją, należy także złożyć aktualizację w terminie 14, licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników. Sankcją za naruszenie wyżej wymienionych obowiązków jest nieodwołalne objęcie spółki jawnej podatkiem dochodowym od osób prawnych.

    Wykonanie tego obowiązku jest problematyczne w sytuacji, gdy spółka jawna powstaje w drodze przekształcenia. W takim bowiem wypadku spółka jawna w ogóle nie istnieje przed przekształceniem, natomiast po przekształceniu księgi od razu się otwiera. Co więcej, w niektórych przypadkach (np. przy przekształceniu spółki komandytowej w jawnej) w ogóle może nie dochodzić do zamknięcia i otwarcia ksiąg rachunkowych na nowo. W związku z tym kiedy (i czy w ogóle) spółka jawna ma szansę złożyć formularz CIT-15J i uniknąć opodatkowania?

    Zdaniem fiskusa, informację powinna złożyć przekształcana spółka jeszcze przed dniem rejestracji przekształcenia w KRS. Uzasadnieniem dla tego stanowiska jest sukcesja podatkowa jaka ma miejsce przy przekształceniu oraz fakt, że  spółka przekształcana nie jest traktowana jako podmiot likwidowany, gdyż jej działalność gospodarcza przy wykorzystaniu tego samego majątku będzie kontynuowana przez spółkę przekształconą jako następcę prawnego.

    Stanowisko to zostało wyrażone w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 lutego 2021 r. pod sygnaturą 0111-KDIB2-1.4010.538.202.1.AR

  • Przekształcenie przedsiębiorcy

    Od jakiegoś czasu polskie prawo daje możliwość przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo w spółkę kapitałową (spółkę z o.o. lub akcyjną). To ciekawe rozwiązanie pozwala w sposób możliwie bezbolesny dopasować szatę prawną prowadzonego biznesu do jego skali i ryzyka. W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się temu, jak taki proces przekształcenia przebiega i z jakimi konsekwencjami się wiąże.

    Powodów dla przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę może być wiele. Najczęściej przedsiębiorcy decydują się podjąć takie kroki z uwagi na zaskakująco pozytywny rozwój prowadzonej działalności przy jednoczesnym wzroście ryzyka gospodarczego. Spółki kapitałowe, w przeciwieństwie do działalności prowadzonej osobiście, cechuje brak odpowiedzialności osobistej wspólnika za zaciągnięte długi. Niemniej równie sensownym powodem może być chęć dopuszczenia wspólników (inwestorów) do prowadzonego biznesu, czy przygotowanie się na sukcesję firmy przez nowe pokolenie. Przekształcenie w spółkę kapitałową może być także jednym z kroków zmierzających do osiągnięcia docelowo pożądanej formy prawnej np. spółki komandytowej.

    Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej przy zastosowaniu przepisów kodeksu spółek handlowych jest o tyle atrakcyjne, że gwarantuje stosunkowo bezproblemową sukcesję wszelkich praw i obowiązków przedsiębiorcy na spółkę. Oznacza to, że sytuacja prawna przedsiębiorcy w możliwie najpełniejszy sposób zostanie „odziedziczona” przez spółkę z chwilą zakończenia procedury przekształceniowej. Rzecz jasna prawo może w niektórych przypadkach przewidywać konieczność podjęcia dodatkowych działań celem zachowania pewnych uprawnień (np. licencji administracyjnych), ale jest to raczej wyjątek niż reguła. W zdecydowanej większości przypadków możemy przyjąć, że spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy odzwierciedlać będzie sytuację przedsiębiorstwa prowadzonego jednoosobowego.

    money-2724241_1920

    Przeprowadzenie przekształcenia wymaga sporządzenia pewnych dokumentów prawnych oraz księgowych. Podstawą do rozpoczęcia procedury przekształcenia jest opracowanie sprawozdania finansowego przedsiębiorcy, wyceny aktywów i pasywów, projektu aktu założycielskiego nowopowstającej spółki oraz sporządzenie na ich podstawie planu przekształcenia. Plan przekształcenia podpisany w formie aktu notarialnego podlega badaniu przez biegłego rewidenta wyznaczonego przez sąd rejestrowy. Z uwagi właśnie na wymóg takiego badania, bardzo pomocne jest, gdy przedsiębiorca funkcjonuje w oparciu o tzw. pełną księgowość. Po uzyskaniu korzystnej opinii możliwe staje się podpisanie oświadczenia o przekształceniu oraz aktu założycielskiego spółki – także w formie aktu notarialnego. Potem pozostaje już tylko czekać na wpis spółki przekształconej do KRS. Ogółem cały proces trwa około trzech miesięcy, w zależności od sprawności służb księgowych, współpracy z biegłym rewidentem jak i obłożenia sądu rejestrowego.

    Przy przekształcaniu przedsiębiorcy w spółkę należy pamiętać o jednej, bardzo istotnej kwestii. Wprawdzie spółka przejmuje wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy, niemniej przedsiębiorca (osoba fizyczna) pozostaje odpowiedzialny za zobowiązania istniejące w przededniu przekształcenia. Odpowiedzialność ta utrzymuje się przez okres 3 lat licząc od dnia przekształcenia tj. od dnia wpisu przekształconej spółki do KRS. Wedle stanowiska przyjętego przez Sąd Najwyższy w uchwale z 9 lutego 2017 r. (sygn. akt III CZP 98/16), aby dochodzić odpowiedzialności od przekształcanego przedsiębiorcy wystarczy wytoczyć przeciwko niemu powództwo we wspomnianym, 3-letnim okresie po zarejestrowaniu przekształcenia. W związku z powyższym przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie jest sposobem na uniknięcie osobistej odpowiedzialności za już istniejące zobowiązania. Natomiast w odniesieniu do nowych zobowiązań, powstających już po przekształceniu – jak najbardziej działa ochrona przed odpowiedzialnością osobistą jaką zapewnia konstrukcja spółki kapitałowej.

    Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat przekształcenia (nie tylko przedsiębiorcy), zapraszam do poprzedniego wpisu.

  • Czas na przekształcenie

    W karierze wielu przedsiębiorców przychodzi taki moment, że skala prowadzonego biznesu wyrasta poza ramy przyjętej formy prawnej. Ograniczenia wynikające z dotychczasowej formy zaczynają być uciążliwe jak przyciasny garnitur. W takim wypadku warto zastanowić się, czy to aby nie czas na przekształcenie?

    Obowiązujący w Polsce Kodeks Spółek Handlowych daje stosunkowo dużą swobodę zmiany formy prowadzenia działalności gospodarczej. Instytucję przekształcenia reguluje dział III k.s.h., który opisuje przebieg tego procesu oraz jego skutki w zależności od tego, z jakiej formy prawnej startujemy i jaki efekt końcowy chcemy osiągnąć. W pierwszej kolejności może jednak przypomnę o jakich formach prowadzenia działalności gospodarczej mówimy. Najbardziej podstawową formą prowadzenia biznesu jest tzw. jednoosobowa działalność gospodarcza osoby fizycznej. W skrócie chodzi o prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną (człowieka) we własnym imieniu i na własną rzecz. W dalszej kolejności pojawiają się nam rozmaite formy zbiorowego prowadzenia biznesu. Począwszy od najmniej zinstytucjonalizowanej spółki cywilnej, przez spółki osobowe (jawną, komandytową, partnerską i komandytowo-akcyjną), aż po spółki kapitałowe tj. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółkę akcyjną. Na marginesie wspomnę, iż możliwe jest jeszcze prowadzenie działalności gospodarczej w nieco bardziej egzotycznych formach takich, jak fundusze inwestycyjne, spółdzielnie, fundacje czy stowarzyszenia, ale z uwagi na mniejszą popularność tych rozwiązań nie będę rozwodził się nad potencjalną możliwością ich przekształcania.

    Powodów do przekształcenia może być wiele. Z jednej strony chodzić może o większą swobodę w dopuszczaniu nowych udziałowców do spółki i w obrocie prawami udziałowymi (tak będzie przy przekształcaniu w spółkę kapitałową). Z drugiej strony może chodzić o zmniejszenie rygorów formalnych funkcjonowania, które są zbyt rozbudowane w stosunku do prowadzonej działalności (tak będzie przy przekształceniu spółki akcyjnej w inną spółkę). W końcu przyczyną do przekształcenia może być chęć zmiany otoczenia podatkowego, w którym spółka funkcjonuje, bądź zakresu ryzyka osobistego ponoszonego przez wspólników. Każdą sytuacje trzeba analizować indywidualnie, ważąc skrupulatnie wszystkie plusy i minusy obranego kierunku działania.

    butterfly-1518060_1920

    Kodeks spółek handlowych określa dopuszczalne prawem ścieżki przekształcenia. Generalnie każda spółka uregulowana bezpośrednio w kodeksie spółek handlowych może przekształcić się w inną spółkę opisaną w k.s.h. Innymi słowy każda spółka osobowa może przekształcić się w inną spółkę osobową bądź kapitałową, a każda spółka kapitałowa może przekształcić się w inna spółkę kapitałową bądź osobową. Spółka cywilna może natomiast być przekształcona w którąkolwiek spółkę uregulowaną k.s.h., ale działanie odwrotne nie jest już dopuszczalne (np. spółka jawna nie może przekształcić się w spółkę cywilną). W końcu jednoosobowa działalność gospodarcza może zostać przekształcona w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółkę akcyjną.

    Przekształcenie formy prowadzonej działalności gospodarczej polega na zmianie szaty prawnej, w jakiej działa dany przedsiębiorca, ale z zachowaniem wszystkich jego dotychczasowych praw i obowiązków. Po przekształceniu mamy do czynienia cały czas z tym samym, ale nie z takim samym podmiotem. Powyższą ideę wyraża zasada kontynuacji opisana w art. 553 § 1 k.s.h. zgodnie z którą Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Podobnie rzecz się ma przy przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę.

    W praktyce jednak, zasada kontynuacji doznaje pewnych ograniczeń. Po pierwsze, formy prawne prowadzenia działalności gospodarczej są jednak od siebie odmienne i ich zmiana powoduje konieczność dostosowania pewnych instytucji. Przykładowo, przekształcenie spółki z o.o. w spółkę akcyjną spowoduje konieczność obligatoryjnego powołania rady nadzorczej. Po drugie, w pewnych stanach faktycznych przekształcenie nie będzie możliwe, gdyż w danym układzie spółka przekształcona byłaby niezgodna z prawem. Na przykład jednoosobowa spółka kapitałowa nie może przekształcić się w spółkę osobową, gdyż taka musi mieć przynajmniej dwóch wspólników. Wreszcie przepisy administracyjne, a także przepisy podatkowe mogą regulować przekształcenie w sposób odmienny, wyłączając w całości lub w części kontynuację praw i obowiązków spółki przekształcanej, bądź generując istotne obciążenie finansowe dla procesu.

    Podsumowując, przekształcenie jest przydatnym instrumentem skorygowania formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jesteśmy skazani na prowadzenie biznesu w takim kształcie jaki został przyjęty u jego początku. Niemniej jednak decyzja o przekształceniu powinna być przemyślana i oparta o wnikliwą analizę wszystkich skutków takiego działania.