Tag: rejestr

  • Informatyzacja postępowania upadłościowego – kolejne podejście

    Informatyzacja postępowania upadłościowego to hasło, które w regularnych interwałach odżywa w dyskusji publicznej. Ta, skądinąd słuszna idea ostatni raz żywo propagowana była przy okazji wprowadzania prawa restrukturyzacyjnego. Pierwotnie, elektroniczny rejestr takich postępowań miał zostać uruchomiony w 2018 r. Dzisiaj zbliżamy się do końca 2020 r. a temat w dalszym ciągu jest w fazie projektu.

    Po co informatyzować postępowanie upadłościowe?

    Każdy, kto kiedykolwiek miał do czynienia z postępowaniem upadłościowym lub restrukturyzacyjnym z perspektywy wierzyciela wie, że bardzo dotkliwym problemem jest brak wiedzy o tym, co się w sprawie dzieje. Postępowanie toczy się w przeważającej mierze na linii syndyk – sąd upadłościowy – sędzia komisarz. Wierzyciele są informowania o kluczowych zwrotach akcji (np. publikacji spisu wierzytelności czy planu podziału) za pośrednictwem archaicznego rozwiązania jakim jest Monitor Sądowy i Gospodarczy.

    pexels-kevin-ku-577585

    MSiG jest olbrzymim wydawnictwem publikowanym w Internecie co parę dni, do którego wrzucane są właściwie wszelkie informacje dotyczące podmiotów gospodarczych. Problem w tym, że nie ma możliwości zbiorczego przeszukiwania Monitora po frazach. Każdy numer MSiG należy pobrać i przeszukać osobno. Trudno sobie wyobrazić aby normalne firmy regularnie przeglądały setki stronic Monitora w poszukiwaniu informacji, czy któremuś z ich kontrahentów przypadkiem noga się nie powinęła.

    A sprawdzać jest po co. Ustawa bowiem wiąże publikację różnych ogłoszeń w MSiG z rozpoczęciem terminu na wniesienie środka zaskarżenia. Dla przykładu wierzyciel, który zwrócił się do syndyka o uwzględnienie go na liście wierzytelności, będzie mógł odwołać się od niekorzystnego rozstrzygnięcia w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia. Nawet jeżeli wierzyciel o ogłoszeniu się dowiedział, to jeszcze musi w jakiś sposób sprawdzić, czy na liście się znajduje. W tym celu należy umówić w sądzie upadłościowym przeglądanie listy, co wcale prostym zadaniem nie jest (szczególnie w czasach COVID-19). Jak więc widać, jest po co informatyzować postępowanie upadłościowe .

    Krajowy Rejestr Zadłużonych

    Po nieudanym Centralny Rejestrze Upadłości i Restrukturyzacji przyszedł czas na Krajowy Rejestr Zadłużonych. Zgodnie z zamierzeniami autorów projektu rejestr ma na celu m.in.:

    • zapewnienie wierzycielom bieżącego dostępu do akt postępowań restrukturyzacyjnych oraz upadłościowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (przez Internet);
    • ujawnienie w Rejestrze szerokiego zakresu danych dotyczących toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego i upadłościowego w celu zwiększenia transparentności tych postępowań
    • przyspieszenie i usprawnienie postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych oraz zwiększenie ich efektywności

    Z założenia rejestr ma nie tylko służyć informowaniu o przebiegu postępowania, ale także funkcjonować jako platforma wymiany pism między jego uczestnikami.

    Miejmy nadzieję, że za zmianą nazwy stoi realna chęć i możliwość wprowadzenia cyfryzacji na salony postępowań upadłościowych. Twórcy projektu chcieliby, aby zmiany weszły w życie 1 grudnia 2020 r.

  • Rejestr Dokumentów Publicznych już ruszył

    Rejestr Dokumentów Publicznych to strona internetowa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, której zadaniem jest walka z fałszerstwem. W RDP będziemy mogli sprawdzić jak powinny wyglądać rozmaite dokumenty publiczne oraz jakie techniki zabezpieczające przed podrabianiem zostały użyte.

    Stety lub niestety dokumenty są immanentnym elementem krajobrazu społeczno-gospodarczego. Czy chodzi o tożsamość (dowód tożsamości), prawo pobytu w Polsce (karta pobytu), stan cywilny (akt małżeństwa) lub uprawnienie do prowadzenia określonej działalności (licencja detektywa) – kwit musi być. Niemniej jednak, kiedy nasz kontrahent lub przyszły pracownik przedstawia tzw. papiery, jesteśmy zwykle zdani na zaufanie i dobrą wiarę. Zmianę tego stanu rzeczy ma na celu nowouruchomiony Rejestr Dokumentów Publicznych, którego zadaniem jest promowanie wiedzy na temat takich dokumentów i zwiększanie obywatelskiej kontroli pod kątem podróbek.

    RDP dostępny jest na stronie internetowej www.gov.pl/app/rdp/. Znajdziemy w nim informacje na temat wzorów dokumentów publicznych, a także informacje o zabezpieczeniach tych dokumentów przed fałszerstwem i o sposobach weryfikacji ich autentyczności. Rejestr zawiera wysokiej jakości zdjęcia i cenne wskazówki umożliwiające szybką weryfikację danego dokumentu pod kątem jego autentyczności. Nadto dowiemy się m.in. jak dokument wygląda, od kiedy jest w Polsce stosowany oraz kto jest jego wytwórcą.

    Processed with VSCO with q1 preset

    Umieszczone w Rejestrze wzory dokumentów publicznych podzielone zostały na trzy kategorie. Kategoria pierwsza obejmuje dokumenty najistotniejsze z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa takie, jak dowód osobisty, paszport, akta stanu cywilnego czy legitymacje służbowe funkcjonariuszy. Do kategorii drugiej zaliczają się dokumenty ważne z punktu widzenia obrotu gospodarczego i prawnego w tym dotyczące broni, międzynarodowego przewozu towarów niebezpiecznych, potwierdzające wykształcenie wyższe i specjalistyczne oraz świadectwa dojrzałości. W kategorii trzeciej zawarte zostały z kolei dokumenty, które mogą być istotne dla przedsiębiorców jak koncesje, pozwolenia, licencje, zaświadczenia, świadectwa i certyfikaty związane z bezpieczeństwem transportu

    Jak na razie baza danych faktycznie dostępnych w RDP jest dosyć skromna. Udało mi się dotrzeć tylko do informacji dotyczących dowodu osobistego, paszportu i karty pobytu. Z opisu strony internetowej wynika, że projekt dopiero co został uruchomiony i będzie sukcesywnie uzupełniany o dokumenty będące już w obrocie prawnym jak i dokumenty nowo wprowadzane do obiegu.

    Idea edukowania społeczeństwa jest jak najbardziej słuszna i godna poparcia. W czasach rosnącego zagrożenia oszustwami „na policjanta” czy innego przedstawiciela służb, możliwość zapoznania się z tym, jak legitymacja służbowa powinna wyglądać jest na pewno cennym narzędziem. Myślę, że RDP zostanie doceniony też przez przedsiębiorców, którzy mają często do czynienia z obiegiem dokumentów publicznych np. w transporcie międzynarodowym (szczególnie ADR) czy przy zatrudnianiu obcokrajowców.

  • Obowiązek zgłaszania beneficjentów rzeczywistych

    13 października br. weszły w życie przepisy nowej ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, które nakładają na spółki obowiązek elektronicznego zgłaszania swoich beneficjentów rzeczywistych. Celem zgłoszeń jest zbudowanie jawnego państwowego rejestru beneficjentów spółek, co z założenia ma przeciwdziałać praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu oraz zjawiskom korupcjogennym.

    Kogo dotyczy obowiązek?

    Do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji są obowiązane:

    • spółki jawne;
    • spółki komandytowe;
    • spółki komandytowo-akcyjne;
    • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
    • spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych

    Co należy zgłosić?

    Do rejestru należy zgłosić:

    • dane identyfikacyjne spółki tj.: nazwę, formę organizacyjną, siedzibę, numer KRS oraz NIP;
    • dane identyfikacyjne beneficjentów rzeczywistych spółki tj. imię i nazwisko, obywatelstwo, państwo zamieszkania, PESEL albo datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających PESEL, a także informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnienia przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu;
    • dane identyfikacyjne członków organów lub wspólników uprawnionych do reprezentowania spółki tj. imię i nazwisko, obywatelstwo, państwo zamieszkania, PESEL albo datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających PESEL.

    chalk-company-conceptual-533189

    Jak ustalić beneficjentów rzeczywistych spółki?

    Beneficjentami rzeczywistymi spółek będących osobami prawnymi czyli spółek z o.o. i spółek akcyjnych są:

    1. osoby fizyczne będące udziałowcami lub akcjonariuszami badanej spółki, którym przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
    2. osoby fizyczne dysponujące więcej niż 25% ogólnej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników/walnym zgromadzeniu badanej spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
    3. osoby fizyczne sprawujące kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji badanej spółki, lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie badanej spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
    4. osoby fizyczne, które posiadają wobec spółki takie same uprawnienia, jakie przysługują jednostkom dominującymi wobec jednostek zależnych w rozumieniu ustawy o rachunkowości,
    5. osoby fizyczne zajmujące wyższe stanowiska kierownicze w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych w a) do d) powyżej oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

    Z uwagi na to, że punkty 3 i 4 obejmują także przypadki kontroli pośredniej (za pośrednictwem innej spółki) – zgłoszenie beneficjenta rzeczywistego wymagać będzie analizy struktury całej grupy kapitałowej, w której znajduje się spółka, tak aby ustalić osoby fizyczne znajdujące się na samej górze drabiny korporacyjnej.

    Natomiast w przypadku spółek nieposiadających osobowości prawnej (spółek jawnych, komandytowych i komandytowo-akcyjnych) definicja niestety nie jest tak ostra i precyzyjna, jak w przypadku spółek kapitałowych. Beneficjentami rzeczywistymi takich spółek są osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad badaną spółką poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez tę spółkę.

    W jaki sposób należy zgłosić beneficjentów rzeczywistych?

    Beneficjentów rzeczywistych należy zgłaszać elektronicznie do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych za pośrednictwem strony internetowej: https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/

    Zgłoszenie należy opatrzyć kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Do zgłoszenia dołącza się oświadczenie o prawdziwości zgłaszanych informacji pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

    W jakim terminie należy zgłosić beneficjentów rzeczywistych?

    Nowopowstające spółki muszą zgłaszać swoich beneficjentów rzeczywistych w terminie 7 dni od dnia wpisania spółki do KRS, a w przypadku zmiany przekazanych informacji – w terminie 7 dni od ich zmiany. Termin obejmuje dni robocze, a więc do jego biegu nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy.

    W przypadku spółek, które przed 13 października 2019 r. już były wpisane do KRS – obowiązek zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych należy wykonać do dnia 13 kwietnia 2020 r.

    Sankcje

    Warto przyłożyć się do obowiązku zgłaszania beneficjentów rzeczywistych, gdyż spółki, które się z niego nie wywiążą mogą zostać obciążone karami administracyjnymi do wysokości nawet 1 000 000 zł!

  • Obowiązkowa dematerializacja akcji

    Trochę wody w Wiśle upłynęło odkąd obowiązkowa dematerializacja akcji ostatni gościła na łamach bloga. Podpis Prezydenta pod nowelizacją kodeksu spółek handlowych przesądził sprawę – spółki akcyjne i komandytowo-akcyjne czeka trochę pracy.

    Co to jest dematerializacja?

    Nowelizacja kodeksu spółek handlowych z dnia 30 sierpnia 2019 r. wprowadziła obowiązek dematerializacji akcji dla wszystkich spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych, które do tej pory nie przeprowadziły takiej procedury. Chodzi więc przede wszystkim o spółki niepubliczne, nienotowane na żadnym zorganizowanym rynku takim, jak giełda papierów wartościowych. Procedura dotyczy także spółek publicznych, których część akcji dalej występowała w formie dokumentowej.

    Dematerializacja to nic innego jak zamiana formy akcji z dokumentu na zapis w systemie informatycznym prowadzonym przez uprawniony podmiot. Wraz z wejściem przepisów w życie znikną w polskiego krajobrazu prawnego akcje dokumentowe dotychczas powszechnie występujące w obrocie prywatnym.

    Rejestr zdematerializowanych akcji będą mogły prowadzić domy maklerskie, banki inwestycyjne, banki powiernicze, zagraniczne firmy inwestycyjne i domy maklerskie, a nawet w niektórych przypadkach Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych czy Narodowy Bank Polski. W przypadku spółek publicznych, wszystkie akcje będą musiały być rejestrowane w KDPW.

    shredder-1014201_1920

    Harmonogram wdrożenia nowelizacji

    Pierwszą czynnością, jaką spółki akcyjne i komandytowo-akcyjne będą musiały wykonać w związku z nowelizacją jest utworzenie strony internetowej z miejscem specjalnie wydzielonym na komunikację z akcjonariuszami (tzw. relacje inwestorskie). Strona powinna być utworzona w terminie do 1 stycznia 2020 r.

    W dalszej kolejności do 30 czerwca 2020 r. spółki powinny dokonać trzech czynności:

    • wybrać podmiot, który będzie prowadził rejestr (wyboru dokonuje Walne Zgromadzenie),
    • zawrzeć z wybranym podmiotem umowę o rejestrację akcji,
    • wezwać akcjonariuszy do złożenia dokumentów akcji w spółce.

    Wezwania akcjonariuszy ponawia się jeszcze czterokrotnie w odstępach nie krótszych niż 2 tygodnie i nie dłuższych niż miesiąc. Wezwania powinny być dokonane w sposób właściwy dla zwoływania walnego zgromadzenia spółki oraz za pośrednictwem wcześniej wspomnianej strony internetowej. Spółka odbiera dokumenty akcji za pisemnym pokwitowaniem.

    Deadline

    Moc obowiązująca tradycyjnych dokumentów akcji wygaśnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2021 r. Po tej dacie wiążące będą jedynie wpisy w rejestrze akcjonariuszy. Natomiast przez okres kolejnych pięć lat akcjonariusz będzie mógł posługiwać się dokumentem akcji jako dowodem dla dokonania wpisu do rejestru akcjonariuszy.

    Z treścią nowelizacji możemy zapoznać się tutaj.

  • Krajowy Rejestr Sądowy – po co ten wpis w KRS?

    Wielu przedsiębiorców uważa, że Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) jest tylko i wyłącznie smutnym, uciążliwym obowiązkiem administracyjnym. Należy jednak pamiętać, że z punktu widzenia przepisów prawa wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym mają kolosalne znaczenie dla obrotu prawnego. Trudno zresztą dziwić się takiemu rozwiązaniu, rejestr został ustanowiony właśnie po to, aby móc na nim polegać.

    Kluczowymi przepisami z punktu widzenia funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego są art. 14 i 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, które ustalają zasadę domniemania prawdziwości wpisów w KRS. Zasada ta opiera się na dwóch filarach: po pierwsze domniemywa się, że dane wpisane do KRS są prawdziwe, po drugie ryzyko niezgodności wpisów w rejestrze z rzeczywistością obciąża spółkę. Wobec tego podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do KRS nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu . Natomiast jeżeli dane wpisano do KRS niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.

    Praktycznym skutkiem powyższej regulacji jest to, że kontrahenci spółki mogą polegać na treści wpisów KRS i nie muszą zastanawiać się czy wpisy te są aktualne i zgodne z prawdą. Najbardziej jaskrawym przykładem, w którym zasada domniemania prawdziwości wpisu w rejestrze ma istotne znaczenie, jest kwestia reprezentacji spółki. Umowa zawarta ze spółką reprezentowaną przez osobę, która wprawdzie nie jest już członkiem zarządu lub prokurentem, ale w dalszym ciągu widnieje w KRS jest umową wiążącą. W efekcie dochodzi do sytuacji, w której spółkę reprezentuje osoba, która prawa do takiej reprezentacji nie posiada. Niemniej dla celów ochrony obrotu, prawo przyznaje pierwszeństwo interesom kontrahentów działających w zaufaniu do rejestru. Powyższe rozumienie przepisów potwierdza także orzecznictwo. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. (IC CSK 361/13) czynność prawna dokonana przez osobę ujawnioną jeszcze w rejestrze jako uprawniony piastun osoby prawnej, ale już de iure nieuprawnioną do działania za tę osobę prawną wskutek odwołania ze składu organu, nie może być skutecznie podważona. Jak zaś podkreślił Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 sierpnia 2016 r. (V ACa 10/16) celem przepisów ustawy o KRS jest m.in. ochrona osób działających w zaufaniu do wpisu i ogłoszenia o wpisie.

    adult-blur-boss-288477

    Granicą ochrony osób trzecich jest ich dobra wiara czyli usprawiedliwione przeświadczenie, że treść wpisów w KRS jest prawdziwa. W praktyce, z uwagi na to, że dobrą wiarę się domniemywa (art. 7 Kodeksu Cywilnego), aby wyłączyć ochroną kontrahenta należałoby udowodnić, że miał on świadomość, iż treść wpisów w rejestrze jest błędna lub nieaktualna. Dobrą wiarę może wykluczać np. zawiadomienie wysłane przez spółkę, iż dana osoba została odwołana z pełnienia funkcji w zarządzie, natomiast jeszcze nie ujawniono tej informacji w KRS.

    Mając świadomość znaczenia wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, powinniśmy bacznie pilnować, aby wpisy w rejestrze naszej spółki były możliwie aktualne. Warto na to szczególnie zwracać uwagę przy okazji wszelkich zmian w obsadzie zarządu lub w składzie prokurentów. Pamiętajmy, że osoba odwołana lub pozbawiona prokury może jeszcze dokonywać czynności z kontrahentami spółki dopóki nie dopełnimy formalności w KRS. Warto w takich sytuacjach powiadomić najistotniejszych kontrahentów spółki o dokonanych zmianach. Wprawdzie, jak pisałem ostatnio, „fałszywy” reprezentant spółki ponosi za swoje działania odpowiedzialność, niemniej przy niektórych znaczących czynnościach jego odpowiedzialność to może być za mało.

    Przypominamy, że wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym zawsze można sprawdzić tutaj.

  • Czy to koniec martwych spółek?

     

    Na początku stycznia weszły w życie przepisy, które mają na celu m.in. wyposażenie sądów rejestrowych w instrumenty pozwalające na eliminowanie z obrotu tzw. „martwych” spółek – poprzez postępowanie o rozwiązanie podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Jest to duża zmiana, długo wyczekiwana przez wierzycieli.

    (więcej…)