Tag: wpis

  • Notariusz zastąpi sąd

    Notariusz uzyska prawo dokonywania wpisów do ksiąg wieczystych. Będzie miał też prawo wydawania nakazów zapłaty w drobniejszych sprawach. Rozszerzenie uprawnień rejentów ma być receptą na przeciążony system wymiaru sprawiedliwości.

    Przeciążony wymiar sprawiedliwości

    Niestety terminy oczekiwania są bolączką polskiego wymiaru sprawiedliwości. Nawet w drobnych sprawach czas oczekiwania potrafi być naprawdę imponujący. W ostatnim czasie szczególnie daje się to we znaki w sektorze nieruchomościowym. Wzmożony ruch na rynku lokalowym, a także proces przekształcania użytkowania wieczystego przeciążyły sądy wieczystoksięgowe. Nawet optymistyczne wyliczenia resortu sprawiedliwości mówią o prawie czteromiesięcznym okresie oczekiwania na wpis. Niestety czas oczekiwania wiąże się z konkretnymi kosztami. Dla przykładu oczekiwanie na wpis hipoteki zwiększa koszty kredytów hipotecznych. Banki naliczają bowiem dodatkowe opłaty związane z ryzykiem braku zabezpieczenia.

    Hipotekę wpisze notariusz

    Zgodnie z projektem nowelizacji przepisów, notariusz uzyskałby prawo dokonywania wpisów w księgach wieczystych. Rejent mógłby wpisać hipotekę, ale również wyodrębnić nieruchomość lokalową jeżeli jej zbywcą jest przedsiębiorca. W domyśle chodzi o usprawnienie obrotu mieszkaniami deweloperskim. Właśnie tam, na rynku pierwotnym, najczęściej dochodzi do wyodrębnienia nowego lokalu. Nierzadko takie transakcje są również finansowane kredytem hipotecznym.

    Aby zrealizować swoje nowe zadania, notariusze uzyskaliby dostęp do specjalnego systemu elektronicznego. Za jego pomocą rejenci dokonywaliby wpis opatrywanych kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi.

    Przy okazji, nowelizacja dąży do tego, aby banki utraciły prawo pobierania marży za okres przed wpisem hipoteki. Wedle projektu, opłaty w ten sposób pobierane miałyby być zwracane kredytobiorcy lub zaliczane na poczet kredytu. Oczywiście warunkiem byłby pozytywny wpis hipoteki. W efekcie pobierane opłaty miałyby raczej status czasowej kaucji, a nie dodatkowej marży.

    Notariusz wyda nakaz

    Wpis do KW nie są jedynym obszarem rozszerzenia kompetencji notariatu. Resort planuje również umożliwienie notariuszom wydawania nakazów zapłaty. Maksymalna kwota nakazu to 75 tys. złotych. Nakaz będzie można wydać, gdy dochodzone roszczenie nie będzie budziło wątpliwości. W szczególności, gdy dochodzone roszczenie udowodnione zostanie dołączonym do wniosku:

    • dokumentem urzędowym;
    • zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem;
    • wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu.

    Miesięcznie notariusz będzie mógł wydać nie więcej niż 200 takich nakazów.

    …ale nie każdy

    Nowe uprawnienia mogą zyskać tylko ci notariusze, którzy prowadzą kancelarię co najmniej 3 lata. Nadto muszą legitymować się niekaralnością dyscyplinarną. Rejent, który będzie chciał skorzystać z nowych kompetencji musi w tym cel złożyć do Ministra Sprawiedliwości specjalny wniosek. Jeżeli spełni ww. warunki, otrzyma zaświadczenie potwierdzające nowe uprawnienia

    Z projektem można zapoznać się tutaj.

  • KRS nie wpisze nieważnej uchwały

    Wiele uchwał podejmowanych przez zgromadzenia wspólników spółek z o.o. albo walne zgromadzenia spółek akcyjnych wymaga wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Każdy, przed kim kiedykolwiek stanął problem sporządzenia wniosku do KRS zdaje sobie doskonale sprawę z tego, że w procedurach rejestrowych trzeba być niezwykle skrupulatnym i drobiazgowym. Czasami kwestie sprawiające wrażenie nieistotnych urastają do rangi problemu uniemożliwiającego wpis w rejestrze. Okazuje się jednak, że sąd rejestrowy dysponuje dodatkowym orężem przy weryfikacji wniosków.

    Sąd dysponuje możliwością badania czy zgłoszona wraz wnioskiem o wpis do KRS uchwała organu właścicielskiego spółki jest zgodna przepisami prawa. Skoro jednak celem rejestru przedsiębiorców jest czuwanie nad prawidłowością i legalnością zgłaszanych kwestii, to dlaczego kompetencja do badania uchwała jest informacją zasługującą na wpis na blogu? Wynika to z faktu, iż Sąd Najwyższy wyraził swego czasu dosyć wyraźne stanowisko w przedmiocie badania ważności uchwał zgromadzeń wspólników i walnych zgromadzeń.

    Zgodnie z uzasadnieniem przełomowego wyroku Sądu Najwyższego z 26.04.2016 r. wydanego pod sygn. akt II CSK 352/15 – uchwały wspólników sprzeczne z ustawą nie są bezwzględnie nieważne i to dopiero wyrok stwierdzający ich nieważność ma charakter konstytutywny. Zdaniem SN – kwestionowana uchwała jest ważna dopóki sąd w stosownej procedurze zaskarżenia nie wyda wyroku stwierdzającego nieważność. Dopiero taki wyrok unieważnia uchwałę.

    shield-2854067_1920

    Skoro w ocenie Sądu Najwyższego uchwała wspólników jest ważna dopóki sąd w procedurze zaskarżenia jej nie unieważni to w jaki sposób KRS może niejako z urzędu stwierdzić nieważność uchwały i odmówić dokonania na jej podstawie wpisu? Zdaniem tego samego Sądu Najwyższego KRS ma takie uprawnienie a wręcz obowiązek. SN w uzasadnieniu uchwały z 8.12.2017 r. wydanej pod sygn. akt III CZP 54/17 wskazał, że sąd rejestrowy ma obowiązek zbadania, czy dołączona do wniosku o wpis uchwała jest zgodna z przepisami prawa, jest więc uprawniony do badania, czy przedstawiona mu uchwała została podjęta z zachowaniem procedury przewidzianej przez kodeks spółek handlowych oraz czy treść tej uchwały nie jest sprzeczna z przepisami prawa. Podstawą dla takiego działania jest art. 23 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którym sąd rejestrowy bada czy dołączone do wniosku dokumenty są pod względem formy i treści zgodne z przepisami prawa.

    Co ciekawsze, sąd rejestrowy nie stwierdzi formalnie nieważności załączonej uchwały w tym sensie, że nie orzeknie o tej nieważności w wydawanym postanowieniu. Sąd rejestrowy „jedynie” odmówi wpisu i w uzasadnieniu wskaże, że uchwała jest w jego ocenie nieważna. W efekcie istnieje potencjalna możliwość wystąpienia sytuacji, w której inne organy państwowe (a nawet sądy), rozpatrując inną sprawę przyjmą, że uchwała jednak była ważna.

    Jakie jednak praktyczne znaczenie ma opisana wyżej kompetencja KRS’u? Przede wszystkim takie, że przeprowadzając zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie należy drobiazgowo dbać o dochowanie wszelkich zastrzeżonych przepisami prawa wymogów. Tyczy się to przede wszystkim warunków podejmowania uchwał w głosowaniu jawnym lub tajnym, ujawniania obowiązkowych elementów w protokole zgromadzenia, miejsca odbycia zgromadzenia itp. Te elementy podlegają stosunkowo łatwej weryfikacji i mogą skutkować odmową wpisu nawet, jeżeli wśród wspólników nie ma sporu co do podjęcia samej uchwały. Trudno będzie nam bowiem powoływać się przed sądem rejestrowym na to, że skoro żaden ze wspólników/akcjonariuszy nie zdecydował się zaskarżyć składanej uchwały – podlega ona wpisowi.

     

  • Krajowy Rejestr Sądowy – po co ten wpis w KRS?

    Wielu przedsiębiorców uważa, że Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) jest tylko i wyłącznie smutnym, uciążliwym obowiązkiem administracyjnym. Należy jednak pamiętać, że z punktu widzenia przepisów prawa wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym mają kolosalne znaczenie dla obrotu prawnego. Trudno zresztą dziwić się takiemu rozwiązaniu, rejestr został ustanowiony właśnie po to, aby móc na nim polegać.

    Kluczowymi przepisami z punktu widzenia funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego są art. 14 i 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, które ustalają zasadę domniemania prawdziwości wpisów w KRS. Zasada ta opiera się na dwóch filarach: po pierwsze domniemywa się, że dane wpisane do KRS są prawdziwe, po drugie ryzyko niezgodności wpisów w rejestrze z rzeczywistością obciąża spółkę. Wobec tego podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do KRS nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu . Natomiast jeżeli dane wpisano do KRS niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.

    Praktycznym skutkiem powyższej regulacji jest to, że kontrahenci spółki mogą polegać na treści wpisów KRS i nie muszą zastanawiać się czy wpisy te są aktualne i zgodne z prawdą. Najbardziej jaskrawym przykładem, w którym zasada domniemania prawdziwości wpisu w rejestrze ma istotne znaczenie, jest kwestia reprezentacji spółki. Umowa zawarta ze spółką reprezentowaną przez osobę, która wprawdzie nie jest już członkiem zarządu lub prokurentem, ale w dalszym ciągu widnieje w KRS jest umową wiążącą. W efekcie dochodzi do sytuacji, w której spółkę reprezentuje osoba, która prawa do takiej reprezentacji nie posiada. Niemniej dla celów ochrony obrotu, prawo przyznaje pierwszeństwo interesom kontrahentów działających w zaufaniu do rejestru. Powyższe rozumienie przepisów potwierdza także orzecznictwo. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. (IC CSK 361/13) czynność prawna dokonana przez osobę ujawnioną jeszcze w rejestrze jako uprawniony piastun osoby prawnej, ale już de iure nieuprawnioną do działania za tę osobę prawną wskutek odwołania ze składu organu, nie może być skutecznie podważona. Jak zaś podkreślił Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 sierpnia 2016 r. (V ACa 10/16) celem przepisów ustawy o KRS jest m.in. ochrona osób działających w zaufaniu do wpisu i ogłoszenia o wpisie.

    adult-blur-boss-288477

    Granicą ochrony osób trzecich jest ich dobra wiara czyli usprawiedliwione przeświadczenie, że treść wpisów w KRS jest prawdziwa. W praktyce, z uwagi na to, że dobrą wiarę się domniemywa (art. 7 Kodeksu Cywilnego), aby wyłączyć ochroną kontrahenta należałoby udowodnić, że miał on świadomość, iż treść wpisów w rejestrze jest błędna lub nieaktualna. Dobrą wiarę może wykluczać np. zawiadomienie wysłane przez spółkę, iż dana osoba została odwołana z pełnienia funkcji w zarządzie, natomiast jeszcze nie ujawniono tej informacji w KRS.

    Mając świadomość znaczenia wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, powinniśmy bacznie pilnować, aby wpisy w rejestrze naszej spółki były możliwie aktualne. Warto na to szczególnie zwracać uwagę przy okazji wszelkich zmian w obsadzie zarządu lub w składzie prokurentów. Pamiętajmy, że osoba odwołana lub pozbawiona prokury może jeszcze dokonywać czynności z kontrahentami spółki dopóki nie dopełnimy formalności w KRS. Warto w takich sytuacjach powiadomić najistotniejszych kontrahentów spółki o dokonanych zmianach. Wprawdzie, jak pisałem ostatnio, „fałszywy” reprezentant spółki ponosi za swoje działania odpowiedzialność, niemniej przy niektórych znaczących czynnościach jego odpowiedzialność to może być za mało.

    Przypominamy, że wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym zawsze można sprawdzić tutaj.