Tag: umorzenie

  • Umorzona subwencja bez podatku

    Rządowe Centrum Legislacji zaprezentowało projekt przepisów dotyczących zaniechania poboru podatku od tej części dotacji z tarczy finansowej, która została umorzona. Co prawda przepisy jeszcze nie zostały przyjęte, ale na tym etapie zmiana obietnicy wydaje się mało prawdopodobna.

    Subwencja do opodatkowania?

    Rządzący długo trzymali przedsiębiorców w niepewności. Firmy które w ubiegłym roku otrzymały wsparcie z tarczy finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju żyły w niebezpieczeństwie konieczności zapłacenia olbrzymiego podatku. Subwencja pod kątem podatku dochodowego została potraktowana jak pożyczka. Oznaczało to, że umorzenie subwencji byłoby równoznaczne ze zwolnieniem z długu, co generuje przychód do opodatkowania. Dotychczasowe przepisy nie zawierały żadnych rozwiązań, które umożliwiałyby uniknięcie zapłaty podatku od takiego przychodu.

    Subwencja jednak bez podatku

    Opublikowany przez Ministerstwo Finansów projekt rozporządzenia zawiera postanowienia o zaniechaniu poboru podatku od umorzonych firmom kwot. Oznacza to, że fiskus nie będzie domagał się podatku od tej czynności subwencji, której przedsiębiorcy nie będą musieli zwracać. Łączna kwota środków, które zostaną w rękach podatników szacowana jest na 10 mld zł. Zaniechanie poboru znajdzie zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r.

    Ponadto, wiele wskazuje na to, że zaniechanie poboru podatku nie wpłynie na możliwość zakwalifikowania wydatków, które subwencja sfinansowała jako kosztów uzyskania przychodu. Poniekąd oznacza to dodatkową korzyść dla przedsiębiorców.

    Czas ucieka…

    Rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku ma wejść w życie dzień po jego ogłoszeniu. Miejmy nadzieję, że resort zdążyć dochować procedur przed terminem zapłaty zaliczki na podatek dochodowy. W przeciwnym razie ci przedsiębiorcy, którzy w czerwcu otrzymali decyzje o umorzeniu subwencji mogą znaleźć się w tarapatach.

  • Czy tarcza finansowa PFR jest opodatkowana?

    W ostatnich wpisach sporo miejsca poświęciliśmy tarczy finansowej oferowanej przez Polski Fundusz Rozwoju. Ten szeroko-oferowany system subwencji, w dużej mierze obsługiwany przez bankowość elektroniczną, stanowi podstawę do kierowania istotncyh strumieni pieniędzy do przedsiębiorców, celem zapobiegania skutkom pandemii. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z tego, że korzystanie z tarczy finansowej może generować zobowiązania podatkowe.

    Tarcza finansowa to program subwencyjny wdrażany przez Polski Fundusz Rozwoju. Zakres środków, które można otrzymać zależny jest od rozmiaru przedsiębiorstw tj. przede wszystkim jego obrotów i ilości zatrudnianych pracowników. Do 75% finansowania może być bezzwrotne (podlegać umorzeniu). Poziom umorzenia zależny będzie od kondycji przedsiębiorcy po upływie okresu rocznego okresu kontrolnego. Badaniu podlega skala strat lub spadków przychodów jaka miała miejsce w przedmiotowym okresie, a także to, czy firma utrzymała miejsca pracy w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 2019 r. Ze szczegółami można zapoznać się Regulaminie PFR dostępnym tutaj.

    W związku z zapytaniami kierowanymi do PFR, Fundusz opublikował komunikat w sprawie zasad opodatkowania subwencji finansowych udzielanych w ramach rządowego programu „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw”. Z komunikatu wynika, że samo otrzymanie subwencji finansowej w ramach programu nie generuje przychodu podatkowego. Konsekwentnie zwrot subwencji nie kwalifikuje się jako koszt uzyskania przychodu. W efekcie subwencja zasadniczo rozliczana jest na analogicznych zasadach jak pożyczka.

    male-employee-raising-hand-for-asking-question-at-conference-3861561

    Co jest istotne, z perspektywy podatkowej, umorzenie subwencji finansowej stanowi w ocenie PFR przysporzenie dla przedsiębiorcy. W efekcie firma, będzie musiała wykazać przychód podatkowy w wysokości tej części subwencji, która zostanie umorzona (okaże się bezzwrotna). W związku z powyższym skorzystanie z subwencji może wygenerować przychód podatkowy nawet do 75% wartości subwencji. Należy jednak pamiętać, że koszty sfinansowane z udzielonej w ramach programu subwencji finansowej kwalifikowane są do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych. W rezultacie przychód z subwencji może skompensować się z kosztami wynikającymi z tego, w jaki sposób subwencja została wydana.

    Na końcu komunikatu możemy przeczytać, że Polski Fundusz Rozwoju, wspólnie z Ministerstwem Rozwoju, będą analizować możliwość dokonania w 2021 r. częściowego zwolnienia z podatku umorzonych subwencji. W tym zakresie trzeba będzie śledzić dalsze komunikaty i zmiany w prawie.

    Komunikat jest oczywiście tylko interpretacją przepisów zaproponowaną przez PFR. Biorąc jednak pod uwagę to, że program tarczy finansowej jest realizowany pod auspicjami rządowymi, można zakładać, że organy podatkowe będą reprezentować podobne stanowisko do Funduszu. Z całością komunikatu można zapoznać się tutaj.

  • Wyjście ze spółki

    Wyjście ze spółki jest zagadnieniem niezwykle istotnym i mogącym stanowić zarzewie potencjalnych sporów korporacyjnych. Jednocześni kwestia opuszczenia spółki bardzo rzadko bywa rozważana na etapie jej zakładania, kiedy wszystkich wspólników wiąże jeszcze entuzjazm i niepohamowana wola działania. Dzisiejszy wpis stanowi kontynuację ostatnio poruszonego tematu różnic między spółkami kapitałowymi i osobowym. Punktem wyjścia do porównania tych dwóch typów spółek będzie właśnie możliwość opuszczenia wspólnego przedsięwzięcia.

    Żeby usystematyzować dyskusję, spółkę możemy opuścić zasadniczo na trzy sposoby. Po pierwsze możliwe jest zbycie (np. w drodze sprzedaży) przysługujących nam uprawnień korporacyjnych na rzecz osoby trzeciej albo na rzecz któregoś z pozostałych wspólników. Drugim rozwiązaniem jest wystąpienie ze spółki w drodze wypowiedzenia umowy spółki. Trzecią, hybrydową alternatywą jest umorzenie praw udziałowych. Taką systematykę postaram się zastosować w poniższej analizie.

    Zbycie praw udziałowych

    W spółkach osobowych takich jak spółka jawna, partnerska czy komandytowa zbywalność praw korporacyjnych jest dopuszczalna tylko, jeżeli umowa spółki tak stanowi. W efekcie można powiedzieć, że możliwość obrotu prawami udziałowymi jest raczej wyjątkiem niż regułą. Nieco inaczej wygląda sytuacja w spółce komandytowo-akcyjnej, która jest instytucją hybrydową i może emitować akcje podlegające wolnemu obrotowi. Umowa spółki osobowej może stosunkowo swobodnie kształtować zasady, wedle których dopuszczalny jest obrót prawami udziałowymi, przy czym zgodnie z k.s.h. – przedmiotem obrotu może być jedynie ogół praw i obowiązków. Takie brzmienie przepisów stawia pod dużym znakiem zapytania możliwość dzielenia praw udziałowych pomiędzy kilku nabywców. Z uwagi na często występujące powiązania osobiste między wspólnikami, popularnym rozwiązaniem jest uzależnienie możliwości zbycia ogółu praw i obowiązków od zgody pozostałych wspólników.

    W spółkach kapitałowych z kolei zasadą jest zbywalność praw udziałowych. Tyczy się to zarówno obrotu udziałami w spółce z o.o. jak i akcjami w spółce akcyjnej. Wprowadzenie ewentualnych ograniczeń w możliwościach obrotu prawami udziałowym musi znajdować oparcie w umowie spółki bądź w statucie. Z uwagi na różnice w charakterze spółki z o.o. i spółki akcyjnej, dopuszczalny zakres ograniczeń jest szerszy w przypadku tego pierwszego rodzaju spółki kapitałowej. Warto pamiętać, że statut spółki akcyjnej może ograniczać obrót jedynie akcjami imiennymi, a nie akcjami na okaziciela. „Ograniczać” nie oznacza „zakazywać” – w przeciwieństwie do spółek osobowych, w spółkach kapitałowych nie można całkowicie wyłączyć zbywalności praw udziałowych.

    arrow-blur-depth-of-field-134065

    Wypowiedzenie umowy spółki

    Instytucja wypowiedzenia umowy spółki została uregulowana wyłącznie w spółkach osobowych. Pozwala ona zasadniczo każdemu wspólnikowi (z wyjątkiem akcjonariuszy w spółkach komandytowo-akcyjnych) na złożenie pozostałym wspólnikom oświadczenia o wypowiedzeniu umowy spółki, którego skutkiem ma być rozwiązanie spółki. Modelowo, z upływem okresu wypowiedzenia spółka wchodzi w stanu likwidacji, co oznacza konieczność zakończenia jej bieżących interesów, upłynnienia majątku, spłaty wierzycieli i podzielenia się tym, co pozostanie. Na mocy postanowień umowy spółki lub decyzji pozostałych wspólników spółka może jednak pozostać na rynku. W takim wypadku wspólnik, który złożył wypowiedzenie opuszcza grono wspólników z prawem do uzyskania spłaty przypadającego nań udziału w majątku spółki.

    Umorzenie praw udziałowych

    Rozwiązaniem pośrednim pomiędzy sprzedażą praw udziałowych a wypowiedzeniem umowy spółki jest umorzenie praw udziałowych (umorzenie udziałów/umorzenie akcji), które występuje tylko w spółkach kapitałowych. Umorzenie polega na unicestwieniu praw udziałowych zwykle za wynagrodzeniem przysługującym wspólnikowi od spółki. Podstawą do umorzenia muszą być postanowienia umowy spółki lub statutu i w zależności od rodzaju umorzenia, następować ono będzie w drodze zakupu własnych praw udziałowych przez spółkę lub też na podstawie uchwał odpowiednich organów korporacyjnych. Umorzenie praw udziałowych jest instytucją dosyć skomplikowaną, której opis wykracza poza ramy dzisiejszego wpisu.

     

    Jak widać, w spółkach osobowych i spółkach kapitałowych obowiązują zupełnie odmienne reguły wyjścia. Z jednej strony, w spółkach kapitałowych mamy zagwarantowaną relatywną swobodę handlu prawami udziałowymi, zaś z drugiej strony spółki osobowe mogą być zawsze opuszczone na mocy wypowiedzenia umowy spółki. W każdym jednak wypadku warto szczegółowo zapoznać się z treścią umowy spółki lub statutu, aby nie dać się zaskoczyć skutkom prawnym naszego działania.

     

  • Wyjście ze spółki przez umorzenie udziałów

    Dobrowolne umorzenie udziałów w spółce z o.o. często jest przedstawiane jako korzystny sposób wyjścia ze spółki i docelowa forma „scashowania się”. W oparciu o takie założenia nierzadko konstruowane są umowy inwestycyjne, które przewidują system i harmonogram umarzania udziałów w przyszłości. Niemniej jednak przy decydowaniu się na taki tryb występowania ze spółki należy pamiętać o pewnych dosyć istotnych ograniczeniach prawnych.

    Uchwała Zgromadzenia Wspólników

    Dobrowolne oraz przymusowe umorzenie udziałów wymaga podjęcia uchwały przez Zgromadzenie Wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jedynym wariantem umorzenia udziałów, który nie wymaga każdorazowego podejmowania uchwały przez Zgromadzenie Wspólników jest tzw. umorzenie automatyczne, które jednak wiąże się z koniecznością bardzo precyzyjnego określenia sytuacji, w których do umorzenia ma dojść. W związku z powyższym, przyjmując, że docelową formą odpłatnego wyjścia ze spółki ma być umorzenie udziałów warto pamiętać, że przy umorzeniu dobrowolnym i przymusowym będziemy musieli zapewnić sobie współpracę wspólników spółki przy głosowaniu „za” uchwałą o umorzeniu, co niekoniecznie jest sytuacją pewną, w szczególności biorąc pod uwagę zmienny skład osobowy wspólników.

    Postępowanie konwokacyjne i rejestracja w KRS

    O ile wynagrodzenie za umorzenie udziałów nie jest w całości finansowe z czystego zysku spółki, umorzenie udziałów wiązać się będzie z koniecznością obniżenia kapitału zakładowego spółki. Z kolei obniżenie kapitału zakładowego spółki wymaga przeprowadzenia tzw. postępowania konwokacyjnego, polegającego na oficjalnym ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o planowanym obniżeniu kapitału zakładowego i wezwaniu wszystkich wierzycieli do zgłaszania sprzeciwów. Wierzyciele, których wierzytelności są już wymagalne powinni zostać zaspokojeni, natomiast ci, których termin spłaty jeszcze nie nadszedł, mogą żądać udzielenia zabezpieczenia.

    Po ogłoszeniu, spółka musi odczekać przynajmniej 3 miesiące zanim złoży wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o zarejestrowanie obniżenia kapitału zakładowego. Proces rejestracji zmiany kapitału zakładowego w KRS trwa około jednego miesiąca przy założeniu, że dołączymy do wniosku wszystkie wymagane dokumenty i sąd nie zażąda od nas żadnych dodatkowych załączników. Ponieważ wypłata wynagrodzenia umorzeniowego zazwyczaj odbywa się kosztem kapitału zakładowego – może ona nastąpić dopiero po rejestracji jego obniżenia. W związku z powyższym, przy planowaniu wyjścia ze spółki w drodze umorzenia udziałów trzeba brać pod uwagę konieczność dochowania ustawowych procedur, które wymagają odczekania odpowiedniej ilości czasu.

    arrow-communication-direction-235975

    Test bilansowy

    Wypłata wynagrodzenia z tytułu umorzenia nie może prowadzić do sytuacji podbilansowej spółki tj. sytuacji, w której wartość wszystkich aktywów spółki po odjęciu zobowiązań nie pokrywa jej kapitału zakładowego (z uwzględnieniem jego obniżenia, które może nastąpić w związku z umarzaniem udziałów). W efekcie, strata z roku bieżącego jak i z lat ubiegłych spółki pomniejsza efektywną kwotą, która może zostać wypłacona tytułem umorzenia udziałów. Świadczenia, które zostaną wypłacone z naruszeniem powyższych zasad są świadczeniami nienależnymi. W związku z tym, nawet jeżeli wspólnik otrzyma takie świadczenia, nowy zarząd spółki (a w niektórych sytuacjach także i wspólnicy) może się upomnieć o ich zwrot w jakiś czas po transakcji.

    Podsumowanie

    Planując wyjście ze spółki w drodze umorzenia udziałów musimy pamiętać o tym, że:

    • Dobrowolne i przymusowe umorzenie udziałów wymaga uchwały Zgromadzenia Wspólników, którą może nam być trudno wyegzekwować na wspólnikach. Tylko automatyczne umorzenie udziałów może nastąpić bez uchwały.
    • Jeżeli wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów ma być finansowane z innych środków niż tylko czysty zysk, wówczas jego wypłata musi zostać poprzedzona długotrwałą procedurą konwokacyjną i rejestrową w KRS
    • Wypłata wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów nie może doprowadzić do sytuacji podbilansowej spółki.