Tag: darowizna

  • Darowizna udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

    Darowizna udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

    Darowizna udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest szczególną formą zbycia udziałów, która w praktyce rodzi liczne wątpliwości co do wymaganej formy prawnej. Problem ten dotyczy w szczególności relacji pomiędzy przepisem art. 180 Kodeksu spółek handlowych, regulującym formę zbycia udziałów, a przepisem art. 890 Kodeksu cywilnego, który określa zasady wpływające na formę umowy darowizny. Ze względu na niejednoznaczność tych regulacji, zasadne jest bliższe omówienie zasad dokonywania darowizny udziałów oraz skutków niezachowania właściwej formy.

    Forma zbycia udziałów w spółce z o.o.

    Kodeks spółek handlowych wprost określa formę, w jakiej może dojść do zbycia udziałów, ich części lub ułamkowej części. Zgodnie z art. 180 § 1 k.s.h., zbycie udziałów powinno nastąpić w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i znajduje zastosowanie do wszystkich czynności rozporządzających udziałami, niezależnie od ich odpłatnego bądź nieodpłatnego charakteru.

    W przypadku spółek, których umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, ustawodawca dopuścił również możliwość zbycia udziałów przy użyciu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

    Po dokonaniu zbycia udziałów strony są zobowiązane zawiadomić spółkę o przejściu własności, dołączając dokument potwierdzający dokonanie tej czynności.

    Forma umowy darowizny udziałów

    W odniesieniu do darowizny udziałów kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy dla skuteczności tej czynności konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego, o której mowa w art. 890 § 1 k.c., czy też wystarczająca jest forma przewidziana w art. 180 k.s.h.

    Wydaje się, że przeważa stanowisko zgodnie z którym przepis art. 180 k.s.h. stanowi regulację szczególną wobec przepisów Kodeksu cywilnego i w sposób kompleksowy określa formę czynności prawnej, której przedmiotem są udziały w spółce z o.o. W konsekwencji należy przyjąć, że złożenie przez darczyńcę oraz obdarowanego oświadczeń w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi jest wystarczające do skutecznego zawarcia umowy darowizny udziałów.

    Na gruncie obowiązujących przepisów brak jest więc podstaw do uznania, że oświadczenie darczyńcy przy darowiźnie udziałów musi być każdorazowo objęte aktem notarialnym. Decydujące znaczenie ma zachowanie formy przewidzianej dla zbycia udziałów oraz skuteczne wykonanie świadczenia.

    Skutki niezachowania formy aktu notarialnego

    Brak zachowania formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy nie prowadzi do nieważności umowy darowizny udziałów, jeżeli doszło do skutecznego przeniesienia własności udziałów. W takim przypadku mamy do czynienia z konwalidacją czynności prawnej w rozumieniu art. 890 § 1 zd. 2 k.c. Warunkiem dopuszczalności takiej konwalidacji jest jednak złożenie oświadczeń stron co najmniej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, zgodnie z art. 180 k.s.h.

  • Darowizna na konto osoby trzeciej, a podatek od spadków i darowizn – pułapka fiskusa

    Darowizna na konto osoby trzeciej, a podatek od spadków i darowizn – pułapka fiskusa

    Kwestią sporną, pomimo licznych interpretacji oraz wyroków sądów administracyjnych, pozostaje problematyka spełnienia przesłanek wyjątków od podatku od darowizn pomiędzy bliskimi. Zagadnienie to jest przedmiotem przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem jednym z warunków zwolnienia od podatku od darowizny jest wykazanie przez nabywcę (obdarowanego), że środki z tytułu darowizny zostały przekazane na rachunek płatniczy nabywcy lub na jego rachunek,  inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

    W praktyce jednak strony umowy darowizny często decydują się, że środki z tytułu darowizny zostaną przekazane przez darczyńcę na konto osoby trzeciej, z pominięciem konta obdarowanego. Jednym z najczęściej spotykanych przykładów takiej sytuacji jest przelanie przez darczyńcę środków na rachunek sprzedawcy mieszkania na poczet ceny, którą ma zapłacić obdarowany. W takim przypadku, fiskus uznaje, że skoro środki nie wpłynęły najpierw na konto obdarowanego, to nie można mówić o skutecznie udokumentowanej darowiźnie w świetle przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn – a więc nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia podatkowego.

    Stanowisko sądów administracyjnych

    Powyższego, dosyć konserwatywnego stanowiska fiskusa, nie podzielają jednak zazwyczaj sądy administracyjne, które wskazują, że rozważany wyjątek należy uznać za zrealizowany także w przypadku, gdy darczyńca przekazał środki pieniężne na wskazany przez obdarowanego rachunek bankowy jego wierzyciela. Zdaniem sądów administracyjnych istota analizowanej przesłanki polega na udokumentowaniu, że obdarowany rzeczywiście uzyskał możliwość dysponowania darowanymi środkami pieniężnymi od określonej osoby, z określonego źródła. Takie udokumentowanie ma miejsce zarówno wówczas, gdy darowane środki wpływają na rachunek bezpośrednio obdarowanego, jak i wówczas, gdy darczyńca w imieniu i na rzecz obdarowanego przekazuje je na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego. Zarówno przekazanie środków pieniężnych bezpośrednio na rachunek podatnika, jak i na rachunek wierzyciela podatnika w takim samym stopniu pozwala organowi podatkowemu na zweryfikowanie czy i w jakim zakresie może mieć do czynienia z fikcyjnym przekazaniem środków pieniężnych, z działaniami nierzetelnymi ze szkodą dla interesu fiskalnego.

    Jak uniknąć problemów, w tym ewentualnych postepowań sądowych przeciwko fiskusowi?

    W celu uniknięcia wątpliwości oraz ewentualnych długoletnich sporów z fiskusem należy wskazać, że umowa darowizny powinna być skonstruowana w ten sposób, że środki z tytułu darowizny powinny najpierw wpłynąć na rachunek bankowy osoby obdarowanej. Dopiero z tego konta mogą być przekazane dalej – np. na rzecz sprzedawcy, wykonawcy lub innego kontrahenta. Rozwiązanie to, choć problematyczne, zapewnia pewność, że taka darowizna nie zostanie zakwestionowana przez fiskusa jako darowizna niespełniająca warunków zastosowania zwolnienia określonego w przepisie w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

  • Fundacja czy skarbonka? Sąd Uważa, że darowizny to ukryte zyski

    Czy darowizny mogą być uznane za ukryte zyski?

    Tak, mogą. Co do tego niedawno zgodzili się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gdańsku. Zarówno WSA jak i KIS uznali, że darowizny przekazywane przez spółkę na rzecz powiązanej fundacji stanowią ukryte zyski podlegające opodatkowaniu estońskim CIT.

    Spółka, będąca podatnikiem estońskiego CIT, przekazywała darowizny fundacji, którą sama utworzyła wraz ze swoimi wspólnikami. Fundacja realizowała cele statutowe, prowadząc działalność pożytku publicznego zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie. Spółka podkreślała, że nie czerpie żadnych korzyści finansowych z działalności fundacji.

    Spółka argumentowała, że darowizny są związane z działalnością gospodarczą poprzez efekt marketingowy i public relations. Uważała, że darowizny nie są ukrytymi zyskami ani wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą, które podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o CIT.

    Stanowisko KIS

    KIS uznał, że darowizny stanowią ukryte zyski zgodnie z art. 28m ust. 3 pkt 7 ustawy o CIT, ponieważ są one świadczeniami pieniężnymi wykonanymi na rzecz podmiotów powiązanych, których beneficjentem jest wspólnik lub inny podmiot powiązany z podatnikiem. W związku z tym podlegają one opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek (0111-KDIB1-2.4010.662.2023.1.ANK).

    Decyzja WSA w Gdańsku

    WSA zgodził się z interpretacją KIS, uznając, że darowizny należy traktować jako ukryte zyski ze względu na powiązania osobowe między spółką a fundacją (I SA/Gd 351/24).

    Podsumowując, przekazywanie darowizn przez spółkę na rzecz powiązanej fundacji może prowadzić do uznania ich za ukryte zyski, które podlegają opodatkowaniu. KIS i WSA w Gdańsku podkreślają znaczenie powiązań osobowych oraz celu wprowadzenia do ustawy o CIT przepisów dotyczących ukrytych zysków. Warto śledzić, czy spółka zaskarżyła wyrok i jakie będą dalsze rozstrzygnięcia w kolejnej instancji oraz jak te kwestie będą rozstrzygać inne sądy administracyjne.

    Autor: Marlena Rypel – konsultant podatkowy SZiP TAX

  • Preferencje podatkowe dla pomocy Ukraińcom

    Resort finansów zapowiada dodatkowe preferencje podatkowe związane z pomocą uchodźcom z Ukrainy. W obliczu bezprecedensowej agresji na Ukrainę, Polacy pokazują wiele gestów solidarności. Ulgi podatkowe mają za zadanie zachęcić do szczodrości jak i również poprawić położenie samych obdarowanych.

    Zapowiedzi Ministerstwa Finansów

    Wedle komunikatu Ministerstwa finansów, resort pracuje nad rozwiązaniami umożliwiającym zaliczenie do kosztów podatkowych – zarówno w PIT i CIT – wydatków na wytworzenie zakup rzeczy i praw darowanych w celu przeciwdziałania skutkom wojny. Chodzi o darowizny przekazywane organizacjom pozarządowym (również z Ukrainy), jednostkom samorządu terytorialnego, Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, podmiotom wykonującym działalność leczniczą oraz z zakresu ratownictwa medycznego na terytorium Polski i Ukrainy.

    Rząd planuje także wprowadzić możliwość pomniejszania dochodu o koszty poniesione z tytułu nieodpłatnych świadczeń (np. darmowej pomocy medycznej) na rzecz organizacji pozarządowych. Regulacje te będą skierowane przede wszystkim do takich przedsiębiorców jak lekarze, czy weterynarze, którzy chcą za darmo pomagać obywatelom Ukrainy.

    Pomoc niesiona jest zarówno przez wolontariuszy będących osobami fizycznymi, jak i przez fundacje, stowarzyszenia, OPP i inne organizacje społeczne, a także przez osoby prawne. Dla tych, którzy pomagają i chcą pomagać przewidzieliśmy ułatwienia podatkowe. Obok istniejących już preferencji dla darczyńców wprowadzamy też ulgi dla obdarowanych obywateli Ukrainy przybywających na terytorium Polski z Ukrainy, co pozwoli im w pełni skorzystać z ofiarności Polaków. Pracujemy też nad kolejnymi rozwiązaniami podatkowymi 

    – mówi wiceminister finansów Artur Soboń

    Z całym komunikatem można zapoznać się tutaj.

    Darowizny dla NGO

    Warto pamiętać, że już obecne przepisy ustawy o podatku dochodowym pozwalają na odliczenie od podatku określonych darowizn. Dotyczy to m.in. darowizn przekazywanych na działalność pożytku publicznego. Taką działalność prowadzą przede wszystkim organizacje pozarządowe (NGO). Preferencja podatkowa dotyczy darowizn przekazywanych na rzecz takich organizacji działających na terenie UE i EOG.

    Przekazaną wartość darowizny odlicza się od podstawy opodatkowania tj. dochodu. W przypadku osób fizycznych (PIT) odliczenie może wynieść maksymalnie do 6 proc. dochodu. W przypadku spółek (CIT) – do 10 proc. dochodu. Warto pamiętać, że darczyńca musi być w stanie udokumentować fakt przekazania darowizny, żeby skorzystać z ulgi.

    Przed zastosowaniem ulgi warto jednak dokładniej zweryfikować swoją sytuację. Osoby fizyczne powinny sprawdzić, czy preferencję można stosować przy ich konkretnej formie rozliczania (skala podatkowa, ryczałt, podatek liniowy itd.). Podatnicy VAT powinni również zweryfikować, czy przy darowiznach niepieniężnych muszą odprowadzić podatek VAT. Takie obciążenie finansowe darczyńcy może bowiem mieć miejsce.