Tag: podział

  • Podział spółki przez wyodrębnienie

    Podział spółki przez wyodrębnienie

    Podział spółki przez wyodrębnienie jest nową formą reorganizacji prawnej. Podział przez wyodrębnienie jest podobny do podziału przez wydzielenie, ale pozwala na przeniesienie majątku w dół struktury korporacyjnej (do spółki córki) zamiast w bok (do spółki siostry). Dzięki nowej formie reorganizacji można lepiej uporządkować biznes, korzystając z dobrodziejstwa pełnego następstwa prawnego.

    Podział przez wyodrębnienie a podział przez wydzielenie?

    We wrześniu ubiegłego roku weszły w życie długo wyczekiwane przepisy dotyczące podziału przez wyodrębnienie. Miałem okazję przyglądać się na łamach Spółki z Górnej Półki całemu procesowi legislacyjnemu. Warto podsumować sobie nową instytucję i jej rolę w procesach reorganizacyjnych. Nowa forma podziału rozwiązuje bowiem wiele problemów, które do tej pory napotykaliśmy.

    Dotychczas polskie przepisy prawa przewidywały jedynie podział przez wydzielenie. Ten proces pozwalał na wyjęcie fragmentu działalności ze spółki i przeniesienie go do innego podmiotu. Udziały w spółce „obdarowanej” majątkiem spółki dzielonej, dostawali właściciele spółki dzielonej. W konsekwencji spółka dzielona i spółka wdzielana stawały się spółkami siostrami. Wizualnie rzecz ujmując, podział przez wydzielenie ma charakter poziomy.

    Podział przez wyodrębnienie przebiega natomiast w układzie pionowym. Udziały w spółce „obdarowanej” majątkiem spółki dzielonej dostaje właśnie ta spółka. W efekcie spółka dzielona staje się spółką matką względem spółki, do której majątek jest wyodrębniany. Wyodrębnienie również może nastąpić do podmiotu, który już istnieje jak i do spółki, która dopiero powstanie.

    Podział przez wyodrębnienie, czy aport?

    Dotychczas spółki, które chciały przenieść część swojej działalności do podmiotu zależnego mogły to zrobić za pomocą aportu. Procedura polegała na podwyższeniu kapitału zakładowego spółki docelowej i wniesieniu do niej wkładu niepieniężnego (aportu) w postaci fragmentu prowadzonej działalności gospodarczej. Taki proces teoretycznie mógł nastąpić dosyć szybko (nierzadko jednym aktem notarialnym). Jego naczelną wadą był jednak brak następstwa prawnego po stronie spółki otrzymującej aport. Spółka ta nie przejmowała wprost praw i obowiązków wynikających z umów czy uprawnień administracyjnych. Wniesienie aportu wiąże się z koniecznością pozyskania zgód kontrahentów na cesje umów, jak i również uzyskania licencji, koncesji i zezwoleń.

    W niektórych procesach nie stanowi to problemu. Zdarza się jednak, że pozyskanie takich zgód (np. banków) czy uzyskanie nowych zezwoleń administracyjnoprawnych nie wchodzi w rachubę. Podział przez wyodrębnienie stanowi nowe narzędzie pozwalające uniknąć tego typu przeszkód. Spółka przejmująca wstępuje bowiem automatycznie z dniem podziału w prawa i obowiązki spółki dzielonej określone w planie podziału. O ile ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi nie stanowi inaczej na spółkę przejmującą przechodzą z dniem wyodrębnienia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej.

    Podział przez wyodrębnienie może okazać się niezbędnym elementem procesów reorganizacyjnych w spółkach. Pozwala on uniknąć problemów jakie naturalnie występowały przy procedurze wniesienia działalności spółki aportem do podmiotu zależnego. Podział przez wyodrębnienie może okazać się szczególnie przydatny, jeżeli przygotowujemy część biznesu do jej sprzedaży.

  • Podział przez wyodrębnienie coraz bliżej

    Podział przez wyodrębnienie stanowi element procedowanego projektu zmiany kodeksu spółek handlowych. Znowelizowane przepisy pozwolą w sprawny sposób wyodrębniać części działalności spółek do nowych, dedykowanych podmiotów. Nowe przepisy powinny ułatwić procesy reorganizacyjne jak i również sprzedaż biznesu.

    Podział przez wyodrębnienie w projekcie nowelizacji

    Pierwszy raz o podziale przez wyodrębnienie pisałem w kwietniu ubiegłego roku. W tamtym czasie dysponowaliśmy jedynie założeniami legislacyjnymi Ministerstwa Sprawiedliwości. Na dzień dzisiejszy nowe rozwiązanie prawne znajduje się już projekcie ustawy. Proces legislacyjny możemy śledzić tutaj. Z uzasadnienia projektu możemy wyczytać, iż jego autorzy chcieliby, aby zmiany zostały wdrożone do końca 2023 r. Nic jednak dziwnego – nowelizacja implementuje dyrektywę unijną 2019/2121, która taki termin wymusiła.

    Na czym polega nowy rodzaj podziału?

    Podział przez wyodrębnienie to nowa instytucja kodeksu spółek handlowych z obszaru szeroko pojętych reorganizacji. W pewnym sensie będzie ona podobna do już istniejącego podziału przez wydzielenie. Jej celem jest umożliwienie „wyjęcia” ze spółki fragmentu jej działalności i „włożenia” go do innej spółki. Wyodrębnienie od wydzielenia różnić się będzie układem właścicielskim w wydzielanym/wyodrębnianym podmiocie:

    1. W przypadku aktualnie funkcjonującego podziału przez wydzielenie, udziały w podmiocie, który otrzymuje fragment działalności dzielonej spółki dostają właściciele spółki dzielonej. Jeżeli w ramach wydzielenia tworzymy nowy podmiot, wówczas powstaje nam spółka siostra w stosunku do spółki dzielonej.
    2. Podział przez wyodrębnienie przewiduje, że udziały w podmiocie otrzymującym fragment działalności dzielonej spółki dostaje sama spółka dzielona. Jeżeli w ramach wyodrębnienia tworzymy nowy podmiot, wówczas powstaje nam spółka córka w stosunku do spółki dzielonej.

    W odróżnieniu od podziału przez wydzielenie, w przypadku podziału przez wyodrębnienie wspólnicy spółki dzielonej nie stają się wspólnikami spółki przejmującej. W płaszczyźnie majątkowej spółki dzielonej w zamian za przekazanie części majątku otrzymuje ona prawa udziałowe w spółce przejmującej.

    fragment uzasadnienia projektu ustawy

    Podział przez wyodrębnienie a wyodrębnienie aportowe

    Dotychczas osiągnięcie skutku jaki zapewniać ma podział przez wyodrębnienie było możliwie jedynie przez tzw. wyodrębnienie aportowe. Chodzi o proces, w którym spółka wnosi fragment swojej działalności (np. zorganizowaną część przedsiębiorstwa) do spółki zależnej jako wkład niepieniężny (aport) na pokrycie jej kapitału. Taki proces jest jednak nieco „chałupniczy” i ma swoje wady. Naczelną wadą jest brak sukcesji generalnej. Spółka otrzymująca aport nie jest następcą prawnym, a więc nie przejmuje z mocy prawa umów czy uprawnień administracyjnych. Podział przez wyodrębnienie będzie natomiast zapewniał tak pożądane następstwo prawne.

    Dzięki nowemu rozwiązaniu wyodrębnianie fragmentu działalności spółki do nowego podmiotu powinno stać się prostszym i bezpieczniejszym prawnie procesem. Nowy instrument powinien ułatwić wszelkie procesy M&A poprzez wprowadzenie narzędzia umożliwiającego przygotowanie spółki do sprzedaży części jej działalności.

  • Podział transgraniczny i wyodrębnienie

    Podział transgraniczny oraz podział przez wyodrębnienie mają wejść do polskiego porządku prawnego. Termin implementacji dwóch dyrektyw europejskich poruszających ww. kwestie przypada na przyszły rok. Ministerstwie Sprawiedliwości już pracuje nad projektem.

    Unia chce podziału transgranicznego

    Podział transgraniczny ma wejść do polskiego porządku prawnego. Dyrektywa 2019/2121 nałożyła obowiązek wdrożenia tego typu procedury na wszystkich członków Unii Europejskiej. Przepisy wspólnotowe zmierzają ku wprowadzeniu jednolitych ram prawnych dla przekształceń i podziałów transgranicznych oraz zmian dotyczących połączeń transgranicznych. O ile połączenia transgraniczne formalnie już są możliwe, o tyle procesy podziału podmiotów z różnych krajów będą swoistym nowym.

    Podział transgraniczny otwierać będzie wiele nowych, ciekawych możliwości. Przede wszystkim powinien on ułatwić ekspansję spółek poza rynek krajowy. Przeprowadzenie tego procesu pozwoli poddać część działalności spółki pod reżim prawa obcego, co może okazać się korzystne z przyczyn administracyjnych, gospodarczych czy podatkowych. Niemniej jednak, ustawodawca musi przemyśleć wiele aspektów takiego procesu. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę m.in. sytuację wspólników mniejszościowych, wierzycieli czy pracowników zaangażowanych w wydzielaną część spółki.

    Transgraniczna ucieczka

    Jak czytamy z opisu projektu ministerialnego, implementacja dyrektywy będzie również służyła wdrożeniu prawa do przeniesienia siedziby spółki z jednego państwa członkowskiego do drugiego bez konieczności jej likwidacji. Chodzi o wdrożenie zasady, którą poruszył Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-106/16 dotyczącej polskiej spółki. Zagadnienie jest o tyle ciekawe, że de facto sprowadza się do możliwości swobodnego wyboru jurysdykcji prawnej spośród wszystkich krajów UE.

    Podział przez wyodrębnienie

    Inną ciekawą zmianą, którą przyniesienie implementacja dyrektywy ma być wprowadzenie instytucji podziału przez wyodrębnienie. Co istotne, nowy proces reorganizacyjny dotyczyć będzie zarówno postępowań transgranicznych jak i czysto krajowych. Podział przez wyodrębnienie polegać będzie na przeniesieniu części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną w zamian za udziały lub akcje spółki wyodrębnianej, które obejmuje spółka dzielona.

    Obecnie kodeks spółek handlowych przewiduje jedynie podział przez wydzielenie. W przeciwieństwie do wydzielenia – wyodrębnienie skutkować będzie nabyciem udziałów/akcji przez spółkę dzieloną. Dochodzi wobec tego do utworzenia spółki zależnej – relacji o charakterze pionowym. W praktyce, podział przez wyodrębnienie spełni tę samą funkcję, jaką obecnie osiąga utworzenie spółki i zasilenie jej aportem w postaci części przedsiębiorstwa. Jeżeli nowe przepisy zapewnią spółce wyodrębnianej następstwo prawne – będziemy mieli do czynienia z prawdziwą rewolucją jakościową.

    Elektronizacja przede wszystkim

    Równolegle, implementacji podlega dyrektywa 2019/ 1151. Jej celem z kolei jest wprowadzenie szerszego udziału instrumentów elektronicznych w procesach reorganizacyjnych. Miejmy jednak nadzieję, że elektronizacja będzie ułatwieniem, a nie paraliżem systemu, jakim było ucyfrowienie wniosków do KRS.

    Z opisem prac legislacyjnych można zapoznać się tutaj. Termin implementacji dyrektyw przypada na 2023 r.