Tag: KRS

  • Nowy rok, nowe PKD 2025

    Na nowy rok Rada Ministrów postanowiła wprowadzić nowe PKD. PKD 2025 obejmuje nowe kody działalności gospodarczych stosowanych w statystyce publicznej. Dla wielu PKD to przykład siermiężnej biurokracji, z której niewiele wynika. Bywa jednak, że PKD rozstrzyga o olbrzymich pieniądzach…

    Czym jest PKD i po co je zmieniać?

    Polska Klasyfikacja Działalności to systematyka działalności gospodarczych stosowana w statystyce publicznej, ewidencji oraz rachunkowości. Przedsiębiorca rejestrując działalność podaje kody PKD, które  opisują rodzaj prowadzonej działalności. PKD pojawia się we wpisach w Krajowym Rejestrze Sądowym jak i w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Długie listy PKD znajdziemy w statutach spółek, czy innych podmiotów gospodarczych.

    Obecnie obowiązuje klasyfikacja z 2007 r. Od 2025 r. wchodzi w życie nowa klasyfikacja, lepiej dostosowana do realiów rynkowych, technologicznych oraz społecznych. Klasyfikacja PKD 2025 będzie obejmowała nowe rodzaje działalności, które pojawiły się w gospodarce w ostatnich latach oraz zapewni zharmonizowanie statystyk gospodarczych w ramach Unii Europejskiej w takich dziedzinach, jak gospodarka cyfrowa, gospodarka cyrkulacyjna czy bio-gospodarka.

    Co należy zrobić?

    Podmioty rozpoczynające działalność od nowego roku będą podawały swoje PKD już według klasyfikacji PKD 2025 r. Firmy już funkcjonujące przy okazji najbliższej zmiany w KRS, CEiDG lub REGON przy okazji będą musiały zaktualizować swoje wpisy i dostosować opis przedmiotu działalności do nowej nomenklatury. Warto pomyśleć o tym zawczasu bo już wcześniej zdarzało się, że sądy rejestrowe wymagały dostosowania umowy spółki/statutu przed złożeniem wniosku o wpis korekty PKD.

    Z reguły odpowiednie opisanie PKD nie ma dla biznesu przełomowego znaczenia, a raczej stanowi formę biurokratycznego obowiązku. Są jednak momenty, w których pozornie błahy wpis PKD stanowi o dalszym istnieniu firmy. PKD nabiera dużej wagi (aż przesadnej) w przypadku dotacji lub pomocy publicznej. Nabory do programów subwencyjnych mogą w swoich kryteriach przewidywać warunek w postaci prowadzenia określonej działalności z listy kodów PKD. Brak odpowiedniego kody (nawet jeżeli spółka zajmuje się taką działalnością) może oznaczać szlaban dla subwencji. Szkoda potknąć się o taką, pozornie nieistotną przeszkodę…

  • Newsletter KRS

    Ministerstwo sprawiedliwości zamierza walczyć z kradzieżami spółek za pomocą newslettera KRS. Chodzi o systemowe powiadamianie osób zainteresowanych o wnioskach złożonych w KRS jeszcze przed ich rozpatrzeniem. Z założenia ma to zapewnić możliwość podjęcia interwencji przy próbach oszustwa.

    Newsletter KRS

    Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało poddanie w trybie pilnym pod obrady Sejmu projektu nowelizacji wprowadzającej newsletter KRS. Dzięki takiemu rozwiązaniu uprawnione osoby mają automatycznie uzyskiwać powiadomienie o próbie zmiany danych w KRS. Co ważniejsze, informacja będzie wysyłana jeszcze przed rozpoznaniem wniosku. Resort dąży do tego, aby nowe przepisy zaczęły funkcjonować od 19 maja.

    Skąd taki pomysł?

    Celem nowej regulacji ma być przeciwdziałanie zjawisku kradzieży spółek. Proceder polega na przesłaniu do sądu rejestrowego sfałszowanych dokumentów wskazujących na to, że doszło do zmiany władz w spółce. Po zarejestrowaniu takich zmian, nielegalny zarząd może z poparciem prawa funkcjonować w obrocie. Jest to konsekwencją tego, iż wpis w KRS korzysta z domniemania prawdziwości. „Fałszywy” zarząd może legitymować się odpisem z KRS w obrocie i w praktyce dysponować majątkiem spółki.

    Newralgicznym etapem jest wobec tego wpis nowych danych do KRS’u. Sądy rejestrowe są bardzo podatne na tego typu oszustwa. Wynika to z powszechnej praktyki bardzo wąskiego interpretowania zakresu uczestników postepowania przed sądem rejestrowym. Do takiego udziału generalnie dopuszcza się jedynie osobę, która wniosek składa. W konsekwencji, dotychczasowi członkowie zarządu czy właściciele nie mogą nawet wyrazić swojego stanowiska.

    Czy newsletter powstrzyma kradzież spółki?

    Newsletter z pewnością da szanse zareagować na próbę wyłudzenia. Niemniej jednak, nie zapowiada się, aby planowane były zmiany w przepisach o postepowaniu przed KRS. W konsekwencji, do decyzji sadu będzie należało to, czy weźmie pod uwagę alarmujące stanowisko dotychczasowych władz. Sąd rejestrowy ma bowiem kompetencję do badania wniosku i załączonych do niego dokumentów także w obszarze prawidłowości i ważności czynności prawnych będących podstawą wpisu. W związku z tym może zakwestionować prawdziwość przedkładanych dokumentów, jeżeli otrzyma na ten temat informację.

    W związku z tym Ministerstwo Sprawiedliwości poniekąd pokłada duże zaufanie w sądach rejestrowych. Do decyzji referendarza będzie należało to, czy weźmie pod uwagę zastrzeżenia zgłaszane na podstawie newslettera. Z drugiej strony, zbyt asekuracyjne podejście może jeszcze bardziej spowolnić prace KRS. Można sobie bowiem wyobrazić czysto złośliwe kwestionowanie wpisów przez prawidłowo odwołany zarząd. Przy ograniczonej kognicji sądu rejestrowego trudno będzie wykazać kto ma rację. W skrajnym przypadku mogę sobie wyobrazić szersze korzystanie z usług notariusza, aby potwierdzić rzetelność składanych dokumentów. Oczywiście generuje to dodatkowe koszty i jest czasochłonne. Z drugiej strony, być może taka jest cen bezpieczeństwa.

  • Krajowy Rejestr Zadłużonych KRZ już działa!

    KRZ (Krajowy Rejestr Zadłużonych) zaczął działać 1 grudnia 2021 r. Za jego pośrednictwem można sprawdzić czy kontrahent ogłosił opadłość lub uruchomił restrukturyzację. W rejestrze ujawniane są także podmioty, wobec których egzekucja okazała się nieskuteczna

    KRZ nowy rejestr, stary pomysł

    KRZ czyli Krajowy Rejestr Zadłużonych zaczął działać 1 grudnia 2021 r. Niemniej jednak, obietnice scentralizowanego rejestru upadłości funkcjonują już od dawna. Pierwotnie mówiono o Centralnym Rejestrze Upadłości i Restrukturyzacji przewidzianym w prawie restrukturyzacyjnym. Później pojawiła się koncepcja szerszego rejestru zadłużonych, który chciano uruchomić w grudniu ubiegłego roku. Pandemia nieco pokrzyżowała plany i z rocznym poślizgiem rejestr udostępniono zimą 2021 r.

    Co w rejestrze znajdziemy?

    Rejestr to przede wszystkim publiczne źródło cennych informacji. Za jego pośrednictwem możemy pozyskać dane dotyczące podmiotów:

    • wobec których są lub były prowadzone postępowania restrukturyzacyjne, upadłościowe oraz postępowania w sprawach orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej;
    • co do których była prowadzona egzekucja sądowa lub administracyjna i została ona umorzona z powodu jej bezskuteczności;
    • których dotyczy egzekucja z tytułu zaległości alimentacyjnych za okres dłuższy niż 3 miesiące.

    KRZ zawiera cały szereg funkcjonalności. Dane z rejestru można przeszukiwać według podmiotów bądź postępowań. Zapewnia on też możliwość poszukiwania wspólników spółek osobowych, składników masy upadłości czy zaangażowanych doradców restrukturyzacyjnych. Portal zawiera również moduł „tablica obwieszczeń”, który powinien docelowo zastąpić uciążliwe ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

    Co, gdzie i kiedy?

    Portal znajdziemy tutaj. Wydaje się jednak, że na chwilę obecną KRZ oferuje dosyć skąpą zawartość. Zgodnie z przepisami przejściowym w Rejestrze zasadniczo nie ujawnia się informacji o sprawach zainicjowanych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy tj. przed 1 grudnia 2021 r. W związku z powyższym KRS będzie dopiero sukcesywnie uzupełniany o nowe postępowania. Przez pewien czas stary oraz nowy system informowania o postępowaniach upadłościowych będą funkcjonować równolegle.

  • Majątek spółek wykreślonych z Rejestru Handlowego do odzyskania?

    1 kwietnia 2001 r. ruszył Krajowy Rejestr Sądowy, który zastąpił dotychczas funkcjonujący Rejestr Handlowy. Związane to było z szeroko zakrojoną nowelizacją prawa handlowego i wejściem w życie kodeksu spółek handlowych. Na spółki istniejące pod rządami starych przepisów nałożono obowiązek przerejestrowania się do KRS. Sankcją za niedopełnienie tego obowiązku była utrata bytu prawnego przez spółkę oraz przejęcie całego jej majątku przez Skarb Państwa. Tego typu „konfiskata” budziła kontrowersje, w konsekwencji czego przepisy zostały skierowane do zbadania przez Trybunał Konstytucji.

    Przepisy dotyczące przerejestrowywania spółek z Rejestru Handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego miały na celu unowocześnienie, a także uporządkowanie stanu wiedzy na temat funkcjonujących w obrocie spółek handlowych. Co ciekawsze, były one czasem wykorzystywane jako próba reaktywowania spółek przedwojennych. Termin do przepisania spółek z Rejestru Handlowego do KRS, początkowo ustalony na koniec 2003 r., podlegał wielokrotnemu wydłużaniu by ostatecznie zamknąć etap przerejestrowywania na dzień 31 grudnia 2015 r. Niektóre spółki nie zdążyły jednak złożyć takiego wniosku nawet w wydłużonym terminie, co skutkowało wspomnianymi wyżej, nieprzyjemnymi konsekwencjami.

    architectural-photography-of-brown-concrete-building-3054252

    Świeżym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż wątpliwe przepisy w części są niezgodne z konstytucją. Ściśle rzecz ujmując, niezgodny jest fragment przepisów wprowadzających ustawę o KRS, który stanowi, że „prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru.” Oznacza to, że sama sankcja w postaci pozbawienia bytu prawnego spółki nieprzerejestrowanej z Rejestru Handlowego i przejęcia całego jej majątku przez Skarb Państwa jest akceptowalna na gruncie ustawy zasadniczej. Nie można natomiast odmawiać wspólnikom takiej spółki roszczeń o udział w majątku likwidacyjnym spółki. Innymi słowy wspólnicy wprawdzie samego majątku wprost odzyskać nie mogą, jednak mogą kierować swoje roszczenia do Skarbu Państwa o odszkodowanie.

    Warto pamiętać, iż nieprzerejestrowanie spółki nie zawsze związane było z jakimiś zaniechaniami lub winą po stronie samych wspólników. Obowiązek złożenia wniosku o wpis spółki o KRS spoczywał bowiem na spółce – zarządzie. W przypadku spółek o licznym i rozproszonym gronie wspólników, przeprowadzenie zgromadzenia wspólników i powołanie zarządu mogło stanowić dla wspólnika zadanie niewykonalne. W niektórych przypadkach, trudności mogły wynikać ze śmierci pierwotnego składu wspólników i długotrwałych, skomplikowanych postępowań spadkowych.

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma jedynie historycznego znaczenia. Osoby, które w ciągu ostatnich 10 lat prowadziły spory związane z majątkiem utraconym w związku z nieprzerejestrowaniem spółki do KRS będą mogły żądać wznowienia takiego postępowania, jeżeli zakończyły się one dla nich negatywnymi, prawomocnymi wyrokami. Skarga o wznowienie ograniczona jest jednak terminem trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Być może wyrok stanowił będzie także przyczynek dla kierowania zupełnie nowych roszczeń, które do tej pory nie były rozpatrywane przed sądami.

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r. (sygn. akt P 13/18) dostępny jest tutaj. Na jego uzasadnienie będzie trzeba jeszcze poczekać.

  • E-KRS już w marcu

    Składanie wniosków do KRS kojarzy się wam zapewne ze żmudnym wypełnianiem formularzy, przekreślaniem masy okienek i odpowiadaniem na często niezrozumiałe pytania. Sformalizowana procedura jaka obowiązywała przy składaniu wniosków do KRS potęgowała ryzyko zwrotu wniosku czy wezwania o uzupełnienie dokumentów. Sprawa ma się jednak uprościć już w marcu przyszłego roku.

    Nowy sposób składania wniosków

    Od 1 marca 2020 r. KRS stanie się rejestrem obsługiwanym w całości elektronicznie. Oznacza to, że wszelkie wnioski będziemy składać tylko za pośrednictwem internetu. W tym celu udostępniona zostanie specjalna infrastruktura informatyczna, która z założenia ma lepiej prowadzić użytkownika przez system i zapobiegać błędom w wypełnianiu wniosków już na etapie ich sporządzania.

    Dokumenty załączane do wniosku do KRS będą mogły być sporządzane w dwojaki sposób:

    1. w formie elektronicznej – w takim wypadku uprawnione osoby będą musiały podpisać je kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym,
    2. w tradycyjnej formie pisemnej – w takim wypadku do wniosku należy dołączyć zeskanowane wersje dokumentów

    W przypadku, gdy wybierzemy ścieżkę skanów dokumentów pisemnych, będziemy zmuszeni dosłać fizyczne oryginały dokumentów do sądu w ciągu 3 dni od złożenia wniosku. Można uniknąć tego obowiązku jeżeli skany zostaną poświadczone przez notariusza albo występującego w sprawie adwokata bądź radcę prawnego.

    photo-of-green-data-matrix-1089438

    Większy dostęp przez internet

    Sukcesywna elektronizacja Krajowego Rejestru Sądowego zapewnia coraz szerszy i łatwiejszy dostęp do informacji o podmiotach doń wpisanych. Niedawno uzyskaliśmy szybki dostęp przez internet do rocznych sprawozdań finansowych spółek. Po wejściu w życie nowelizacji będzie można zdalnie pobierać poświadczone kopie:

    • aktów założycielskich, umów oraz statutów, a także uchwał o ich zmianie czy tekstów jednolitych;
    • dokumentów o powołaniu lub odwołaniu członków organów spółek oraz oświadczeń o ich rezygnacji;
    • rocznych sprawozdań, odpisów uchwał o zatwierdzeniu tych sprawozdań i podziale zysku lub pokryciu straty, a także sprawozdania z badania i sprawozdania z działalności jednostek

     

    Ogółem nowelizację trzeba ocenić pozytywnie – uproszczenie obowiązków spoczywających na karbach przedsiębiorców jest krokiem we właściwym kierunku. Pozostaje nam jeszcze tylko liczyć na to, że sam system informatyczny sprawnie udźwignie nowy ciężar.

  • Po co składać sprawozdanie finansowe?

    Dla wielu mniejszych działalności gospodarczych publikowanie sprawozdań finansowych może prezentować się jako zbędny i niesprawiedliwy obowiązek. Spółka jest w rękach kilku osób więc po zawiadamiać cały świat o jej wynikach finansowych? Abstrahując od zasadności utrzymywania powszechnego obowiązku zgłaszania sprawozdań finansowych do KRS, w dzisiejszym wpisie skupię się na tym, dlaczego nie warto lekceważyć tego obowiązku.

    Jak wspomniałem we wstępie, czasami (szczególnie przy mniejszych działalnościach gospodarczych) może pojawić pokusa zaniechania obowiązku zgłoszenia sprawozdania finansowego do KRS albo przynajmniej lekkiego „odroczenia” go w czasie. Każdy, kto zaniedbuje obowiązek zgłoszenia sprawozdania do KRS powinien mieć jednak świadomość wynikających z tego konsekwencji.

    W pierwszej kolejności trzeba pamiętać, że zaniechanie złożenia sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej we właściwym rejestrze sądowym jest przestępstwem.

    Kierownik jednostki wpisanej do KRS’u – czyli w praktyce zarząd albo wspólnik prowadzący i reprezentujący spółkę ma obowiązek złożyć sprawozdanie finansowe do KRS’u w terminie 15 dni od jego zatwierdzenia (obecnie zgłaszanie następuje w formie elektronicznej). Jeżeli sprawozdanie nie zostało zatwierdzone w przepisanym terminie, sprawozdanie należy mimo to zgłosić w ciągu 15 dni od upływu terminu na jego zatwierdzenie (zwykle do połowy lipca). Za naruszenie wspomnianego obowiązku grozi kara grzywny lub ograniczenia wolności w zakresie określonym ogólnymi przepisami kodeksu karnego.

    advice-business-colleagues-1161465

    Również sam sąd rejestrowy może upomnieć się o zgłoszenie sprawozdania finansowego i wysłać do spółki stosowne wezwanie pod rygorem nałożenia grzywny na osoby prowadzące sprawy spółki. Grzywna, którą KRS może stosować nie jest bagatelna, może wynosić do 15.000 zł i być ponawiana. W przypadku drastycznego zaniedbywania obowiązków informacyjnych wobec KRS, sąd rejestrowy może z ważnych powodów orzec rozwiązanie spółki i ustanowić dla niej z urzędu likwidatora, którego zadaniem będzie zwinięcie biznesu spółki.

    Wreszcie kolejną konsekwencją długotrwałego nie składania sprawozdania finansowego do KRS’u może być nawet wykreślenie spółki z rejestru! W przypadku, gdy pomimo wezwania sądu spółka nie składa sprawozdań finansowych za dwa kolejne lata obrotowe, sąd rejestrowy może wszcząć postępowanie o wykreślenie spółki z rejestru. Warunkiem takie wykreślenia jest ustalenie przez KRS, że spółka nie prowadzi działalności i nie posiada zbywalnego majątku. Niemniej jednak należy pamiętać, że możliwości dowodowe sądu rejestrowego są w tym zakresie dosyć ograniczone i zwykle polegają na pozyskiwaniu stosownych informacji z różnych urzędów. W niektórych przypadkach może się okazać, że dane te nie będą odzwierciedlać sytuacji spółki co w konsekwencji doprowadzi do jej wykreślenia.

    Jak przytoczyłem powyżej, niestosowanie się do obowiązku zgłaszania sprawozdań finansowych do rejestru przedsiębiorców może mieć istotnie negatywne konsekwencje. Najbardziej durowe i restrykcyjne środki stosowane są raczej w ostateczności tym niemniej warto pamiętać o ich istnieniu.

     

  • KRS nie wpisze nieważnej uchwały

    Wiele uchwał podejmowanych przez zgromadzenia wspólników spółek z o.o. albo walne zgromadzenia spółek akcyjnych wymaga wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Każdy, przed kim kiedykolwiek stanął problem sporządzenia wniosku do KRS zdaje sobie doskonale sprawę z tego, że w procedurach rejestrowych trzeba być niezwykle skrupulatnym i drobiazgowym. Czasami kwestie sprawiające wrażenie nieistotnych urastają do rangi problemu uniemożliwiającego wpis w rejestrze. Okazuje się jednak, że sąd rejestrowy dysponuje dodatkowym orężem przy weryfikacji wniosków.

    Sąd dysponuje możliwością badania czy zgłoszona wraz wnioskiem o wpis do KRS uchwała organu właścicielskiego spółki jest zgodna przepisami prawa. Skoro jednak celem rejestru przedsiębiorców jest czuwanie nad prawidłowością i legalnością zgłaszanych kwestii, to dlaczego kompetencja do badania uchwała jest informacją zasługującą na wpis na blogu? Wynika to z faktu, iż Sąd Najwyższy wyraził swego czasu dosyć wyraźne stanowisko w przedmiocie badania ważności uchwał zgromadzeń wspólników i walnych zgromadzeń.

    Zgodnie z uzasadnieniem przełomowego wyroku Sądu Najwyższego z 26.04.2016 r. wydanego pod sygn. akt II CSK 352/15 – uchwały wspólników sprzeczne z ustawą nie są bezwzględnie nieważne i to dopiero wyrok stwierdzający ich nieważność ma charakter konstytutywny. Zdaniem SN – kwestionowana uchwała jest ważna dopóki sąd w stosownej procedurze zaskarżenia nie wyda wyroku stwierdzającego nieważność. Dopiero taki wyrok unieważnia uchwałę.

    shield-2854067_1920

    Skoro w ocenie Sądu Najwyższego uchwała wspólników jest ważna dopóki sąd w procedurze zaskarżenia jej nie unieważni to w jaki sposób KRS może niejako z urzędu stwierdzić nieważność uchwały i odmówić dokonania na jej podstawie wpisu? Zdaniem tego samego Sądu Najwyższego KRS ma takie uprawnienie a wręcz obowiązek. SN w uzasadnieniu uchwały z 8.12.2017 r. wydanej pod sygn. akt III CZP 54/17 wskazał, że sąd rejestrowy ma obowiązek zbadania, czy dołączona do wniosku o wpis uchwała jest zgodna z przepisami prawa, jest więc uprawniony do badania, czy przedstawiona mu uchwała została podjęta z zachowaniem procedury przewidzianej przez kodeks spółek handlowych oraz czy treść tej uchwały nie jest sprzeczna z przepisami prawa. Podstawą dla takiego działania jest art. 23 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którym sąd rejestrowy bada czy dołączone do wniosku dokumenty są pod względem formy i treści zgodne z przepisami prawa.

    Co ciekawsze, sąd rejestrowy nie stwierdzi formalnie nieważności załączonej uchwały w tym sensie, że nie orzeknie o tej nieważności w wydawanym postanowieniu. Sąd rejestrowy „jedynie” odmówi wpisu i w uzasadnieniu wskaże, że uchwała jest w jego ocenie nieważna. W efekcie istnieje potencjalna możliwość wystąpienia sytuacji, w której inne organy państwowe (a nawet sądy), rozpatrując inną sprawę przyjmą, że uchwała jednak była ważna.

    Jakie jednak praktyczne znaczenie ma opisana wyżej kompetencja KRS’u? Przede wszystkim takie, że przeprowadzając zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie należy drobiazgowo dbać o dochowanie wszelkich zastrzeżonych przepisami prawa wymogów. Tyczy się to przede wszystkim warunków podejmowania uchwał w głosowaniu jawnym lub tajnym, ujawniania obowiązkowych elementów w protokole zgromadzenia, miejsca odbycia zgromadzenia itp. Te elementy podlegają stosunkowo łatwej weryfikacji i mogą skutkować odmową wpisu nawet, jeżeli wśród wspólników nie ma sporu co do podjęcia samej uchwały. Trudno będzie nam bowiem powoływać się przed sądem rejestrowym na to, że skoro żaden ze wspólników/akcjonariuszy nie zdecydował się zaskarżyć składanej uchwały – podlega ona wpisowi.

     

  • Sprawozdania finansowe po nowemu

    Jakiś czas temu pisałem o nowelizacji ustawy o krajowym rejestrze sądowym związanej z informatyzacją procedury. Z uwagi na szeroki zakres zmian wydaje mi się, że nieco za mało napisałem o tym, co dla niektórych może okazać się najistotniejsze w najbliższych dnia – o składaniu sprawozdania finansowego. Tytułem nadrobienia braków poniżej znajdziecie podsumowanie najważniejszych nowinek, które należy brać pod uwagę przy składaniu sprawozdań finansowych za 2017 r.

    Pierwszą i podstawą zmianą jest to, że w tzw. okresie przejściowym tj. od 15 marca 2018 r. do 1 października 2018 r. funkcjonować będzie nietypowy sposób, w jaki sporządzamy i składamy sprowadzania finansowe. Dokumenty finansowe sporządzamy w formie pisemnej, a następnie należy:

    1. podpisać sporządzony w wersji papierowej dokument zgodnie ze sposobem reprezentacji spółki,
    2. zeskanować dokument i stworzyć jego elektroniczną kopię (skan),
    3. podpisać kopię przy użyciu podpisu elektronicznego lub za pomocą profilu zaufanego E-PUAP (przez co najmniej jedną osobę uprawnioną do reprezentacji podmiotu)
    4. wysłać w formie elektronicznej do repozytorium dokumentów finansowych.

    Aby złożyć dokument do repozytorium dokumentów finansowych należy utworzyć konto w portalu ministerstwa sprawiedliwości – S24 (ten sam portal, za pomocą którego można zakładać spółki przez internet). Tam za pomocą specjalnej zakładki „Bezpłatne składanie dokumentów finansowych” będziemy mogli przesłać skany. Więcej pomocnych informacji o tym, jak składać sprawozdania finansowe w nowej rzeczywistości prawnej można znaleźć bezpośrednio na stronie ministerstwa finansów.

    account-black-and-white-business-209137

    Drugą dosyć istotną informacją dla wszystkich, którzy składają od czasu do czasu wnioski do KRS jest obowiązek uzupełnienia adresów członków organów spółki. Mianowicie nowelizacja ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadziła obowiązek zgłaszania do KRS’u adresów do doręczeń dla osób upoważnionych do reprezentacji spółki (zarząd, prokurenci, likwidatorzy) oraz listy obejmującej nazwisko i imię oraz adres do doręczeń albo firmę lub nazwę i siedzibę członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu (w przypadku gdy wspólnikiem jest osoba prawna, należy podać imiona i nazwiska oraz adresy do doręczeń członków organu uprawnionego do reprezentowania tej osoby prawnej). Stosunkowo istotnesą jednak przepisy przejściowe zawarte w ustawie nowelizacyjnej. Zgodnie bowiem z tymi regulacjami:

    1. jeżeli na dzień wejścia w życie zmian toczy się jakieś postępowanie przed KRS dotyczące reprezentantów spółki, wówczas Sąd Rejestrowy wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia adresów tych reprezentantów (chyba że one już się w rejestrze znajdują);
    2. jeżeli na dzień wejścia w życie zmian toczy się postępowanie o pierwszy wpis spółki do KRS, wówczas Sąd Rejestrowy wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia adresów członków organów spółki lub osób uprawnionych do powołania zarządu (chyba że one już się w rejestrze znajdują);
    3. jeżeli w rejestrze nie ma adresów do doręczeń dla reprezentantów spółki bądź członków organów spółki lub osób uprawnionych do powołania zarządu, wówczas spółka zobowiązana jest uzupełnić tę listę przy okazji składania najbliższego wniosku do KRS, ale nie później niż w terminie 18 miesięcy od wejścia w życie znowelizowanych przepisów.

    Warto o powyższych zasadach pamiętać aby nie narażać się na niepotrzebne komplikacje w procedurze rejestrowej.

  • Krajowy Rejestr Sądowy – po co ten wpis w KRS?

    Wielu przedsiębiorców uważa, że Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) jest tylko i wyłącznie smutnym, uciążliwym obowiązkiem administracyjnym. Należy jednak pamiętać, że z punktu widzenia przepisów prawa wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym mają kolosalne znaczenie dla obrotu prawnego. Trudno zresztą dziwić się takiemu rozwiązaniu, rejestr został ustanowiony właśnie po to, aby móc na nim polegać.

    Kluczowymi przepisami z punktu widzenia funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego są art. 14 i 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, które ustalają zasadę domniemania prawdziwości wpisów w KRS. Zasada ta opiera się na dwóch filarach: po pierwsze domniemywa się, że dane wpisane do KRS są prawdziwe, po drugie ryzyko niezgodności wpisów w rejestrze z rzeczywistością obciąża spółkę. Wobec tego podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do KRS nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu . Natomiast jeżeli dane wpisano do KRS niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.

    Praktycznym skutkiem powyższej regulacji jest to, że kontrahenci spółki mogą polegać na treści wpisów KRS i nie muszą zastanawiać się czy wpisy te są aktualne i zgodne z prawdą. Najbardziej jaskrawym przykładem, w którym zasada domniemania prawdziwości wpisu w rejestrze ma istotne znaczenie, jest kwestia reprezentacji spółki. Umowa zawarta ze spółką reprezentowaną przez osobę, która wprawdzie nie jest już członkiem zarządu lub prokurentem, ale w dalszym ciągu widnieje w KRS jest umową wiążącą. W efekcie dochodzi do sytuacji, w której spółkę reprezentuje osoba, która prawa do takiej reprezentacji nie posiada. Niemniej dla celów ochrony obrotu, prawo przyznaje pierwszeństwo interesom kontrahentów działających w zaufaniu do rejestru. Powyższe rozumienie przepisów potwierdza także orzecznictwo. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. (IC CSK 361/13) czynność prawna dokonana przez osobę ujawnioną jeszcze w rejestrze jako uprawniony piastun osoby prawnej, ale już de iure nieuprawnioną do działania za tę osobę prawną wskutek odwołania ze składu organu, nie może być skutecznie podważona. Jak zaś podkreślił Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 sierpnia 2016 r. (V ACa 10/16) celem przepisów ustawy o KRS jest m.in. ochrona osób działających w zaufaniu do wpisu i ogłoszenia o wpisie.

    adult-blur-boss-288477

    Granicą ochrony osób trzecich jest ich dobra wiara czyli usprawiedliwione przeświadczenie, że treść wpisów w KRS jest prawdziwa. W praktyce, z uwagi na to, że dobrą wiarę się domniemywa (art. 7 Kodeksu Cywilnego), aby wyłączyć ochroną kontrahenta należałoby udowodnić, że miał on świadomość, iż treść wpisów w rejestrze jest błędna lub nieaktualna. Dobrą wiarę może wykluczać np. zawiadomienie wysłane przez spółkę, iż dana osoba została odwołana z pełnienia funkcji w zarządzie, natomiast jeszcze nie ujawniono tej informacji w KRS.

    Mając świadomość znaczenia wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, powinniśmy bacznie pilnować, aby wpisy w rejestrze naszej spółki były możliwie aktualne. Warto na to szczególnie zwracać uwagę przy okazji wszelkich zmian w obsadzie zarządu lub w składzie prokurentów. Pamiętajmy, że osoba odwołana lub pozbawiona prokury może jeszcze dokonywać czynności z kontrahentami spółki dopóki nie dopełnimy formalności w KRS. Warto w takich sytuacjach powiadomić najistotniejszych kontrahentów spółki o dokonanych zmianach. Wprawdzie, jak pisałem ostatnio, „fałszywy” reprezentant spółki ponosi za swoje działania odpowiedzialność, niemniej przy niektórych znaczących czynnościach jego odpowiedzialność to może być za mało.

    Przypominamy, że wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym zawsze można sprawdzić tutaj.

  • Informatyzacja KRS

    Informatyzacja KRS – takie hasło wydawało się przyświecać twórcom projektu zmian ustawy o krajowym rejestrze sądowym. Opisywana w poprzednim wpisie nowelizacja oprócz zmian o charakterze merytorycznym przewiduje cały szereg modyfikacji technicznego sposobu funkcjonowania KRS. Wedle zmienionych przepisów – ma być łatwiej, szybciej i elektronicznie.

    Podstawową zmianą, która ma istotnie odciążyć sądy rejestrowe jest obowiązek składania sprawozdań rocznych w formie elektronicznej. Regulacja dotyczyć będzie sprawozdań finansowych, sprawozdań z działalności oraz sprawozdań z płatności na rzecz administracji publicznej, które sporządzane będą w postaci elektronicznej i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym bądź profilem zaufanym ePUAP. Minister ds. finansów publicznych określać będzie format danych i strukturę logiczną sprawozdań. Począwszy od 1 października 2018 r. wszystkie podmioty wpisane do KRS będą obowiązane sporządzać swoje sprawozdania w formie elektronicznej. Niemniej jednak w okresie przejściowym tj. do 30 września 2018 r. będzie możliwość zgłoszenia sprawozdań rocznych w formie elektronicznej oraz dołączenia do nich skanów dokumentacji sprawozdawczej sporządzonej w zwykłej formie pisemnej.

    Docelowym skutkiem realizowania obowiązków sprawozdawczych w formie elektronicznej jest uproszczenie funkcjonowania systemu oraz ułatwienie dostępu do tychże danych. Przedsiębiorcy nie będą już bowiem musieli składać dokumentów sprawozdawczych osobno do urzędów skarbowych i sądów rejestrowych. Dokumenty złożone do KRS będą automatycznie przesyłane w wersji cyfrowej do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych. Informatyzacja KRS zakłada, iż zbiór dokumentów sprawozdawczych tworzyć będzie tzw. repozytorium dokumentów finansowych, do którego elektroniczny i bezpłatny dostęp ma posiadać każdy.

    boy-258445_1920

    Największą rewolucją technologiczną w KRS ma stanowić elektronizacja wszystkich wniosków składanych do rejestru przedsiębiorców. Począwszy od 1 marca 2020 r. całe akta postępowania prowadzonego przed KRS, począwszy od składanego wniosku, aż po korespondencję z sądem i ostateczne rozstrzygnięcie mają przybierać formę elektroniczną.  W tym celu ma zostać uruchomiony system informatyczny wyposażony w formularze, które na bieżąco będą weryfikować formalną poprawność wprowadzanych danych, co przynajmniej z założenia ma pozwolić na uniknięcie zwrotu dokumentów z błahych powodów.

    Dodatkowo od 9 kwietnia 2018 r. funkcjonować ma Centralne Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych (CREWAN). CREWAN ma być elektronicznym zbiorem dokumentów obejmującym wypisy i wyciągi z aktów notarialnych, które w swej treści zawierają dane stanowiące podstawę wpisu do KRS albo podlegające złożeniu do akt rejestrowych. Umieszczenie aktu notarialnego w CREWAN ułatwi składanie w przyszłości wniosków do KRS w formie elektronicznej (o czym będzie mowa poniżej) bez konieczności składania aktów notarialnych jako załączników do wniosków.

    Przy okazji nowelizacji warto zwrócić uwagę na jedną kwestię, która została wprowadzona niejako tylnymi drzwiami, a może mieć wpływ na bieżące funkcjonowanie spółek. Nowelizacja rozszerza katalog zakazów wprowadzony w art. 18 Kodeksu spółek handlowych. Zmienione przepisy przewidują, iż osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i art. 591 ustawy nie mogą również pełnić funkcji prokurenta (dotychczas zakaz odnosił się do funkcji członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatorów). Nadto doprecyzowany, że zakaz ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, chyba że wcześniej nastąpiło zatarcie skazania.

    Wygląda na to, że XXI wiek na stałe wkracza do sądownictwa, a informatyzacja KRS jest logicznym i pożądanym tego następstwem.